Znamy już tajemnicę mechanizmu z Antykithiry

Naukowcy z Uniwersytetu w Glasgow przeprowadzili przełomowe badania nad mechanizmem z Antykithiry, używając modelowania statystycznego, które zwykle stosuje się do analizy kosmicznych fal grawitacyjnych. Jak jednak ta nowoczesna technika mogła przyczynić się do zrozumienia starożytnego greckiego urządzenia?

Przełomowe odkrycie: funkcja starożytnego komputera

Stosując zaawansowane metody matematyczne, naukowcy zdołali oszacować, z wysokim prawdopodobieństwem, liczbę otworów znajdujących się w jednej z zębatek urządzenia. Od 2020 roku zakładano, że ząbki te mogły mieć od 347 do 367 wgłębień, co utrudniało dokładne zrozumienie działania mechanizmu. Nowe badania sugerują jednak, że zębatka miała 354 otwory, co jest zgodne z długością greckiego kalendarza księżycowego.

Mechanizm z Antykithiry: starożytny zegar astronomiczny

Odnaleziony w 1901 roku podwodny mechanizm, wielkości pudełka po butach, stał się jedną z największych zagadek starożytności. Pomimo znaczących uszkodzeń okazało się, że urządzenie zawierało szereg skomplikowanych mechanizmów, przypominających działanie mechanicznego komputera. Zewnętrzne wskaźniki podłączone do urządzenia miały umożliwiać precyzyjne przewidywanie zaćmień Słońca i ruchów planet znanych w starożytności.

Inspiracja z YouTube i nowa metoda badawcza

Profesor Graham Woan, jeden z autorów badań, zainspirował się repliki mechanizmu, które oglądał na YouTube. Czerpiąc inspirację z wysiłków Chrisa Budiselica, Woan postanowił spróbować innego podejścia do rozwiązania problemu liczby otworów w oryginalnej zębatce. W czasie świąt Bożego Narodzenia, profesor Woan zastosował technikę wnioskowania bayesowskiego - metodę, która wykorzystuje prawdopodobieństwo do oceny niepewności wystąpienia zdarzeń na podstawie niepełnych danych.

W tym czasie dr Joseph Bayley, również z Uniwersytetu w Glasgow, użył technik analizy danych z detektorów fal grawitacyjnych do analizy mechanizmu z Antykithiry. Zastosowanie próbkowania Monte Carlo z użyciem łańcuchów Markowa przyniosło identyczne wyniki co metoda Woana. Dodatkowo odkryto, że otwory były rozmieszczone z ekstremalną dokładnością wynoszącą 0,028 mm na okręgu o promieniu 77,1 mm.

Nowe spojrzenie na mechanizm z Antykithiry

Wyniki badań wyraźnie sugerują, że starożytny "komputer" mógł służyć do przewidywania pozycji ciał niebieskich na podstawie greckiego kalendarza księżycowego. Chociaż taka teoria istniała wcześniej, podwójne badania Glasgowskiego zespołu sprawiają, że staje się ona znacznie bardziej wiarygodna. Badania te rzucają nowe światło na zaawansowaną technologię starożytnych Greków i ich zdolność do precyzyjnych obliczeń astronomicznych.