"Zanim wybuchł COVID-19 (...) służba zdrowia w miastach zaczęła zbierać kluczowe dane. Niestety, wiele z tych działań odbywało się zbyt późno" — podkreślili autorzy raportu.

W związku z tym, w dokumencie przedstawiono m.in. rekomendacje powołania ogólnokanadyjskiej grupy doradczej już teraz, zamiast czekać na kolejną pandemię, aby zebrać panel ekspertów.

"Pandemia COVID-19 miała nieproporcjonalnie negatywny wpływ na społeczności borykające się z nierównościami" — zauważyli autorzy.

Raport „Czas działać natychmiast” został sporządzony na zlecenie rządu Kanady przez grupę naukowców i lekarzy. Ich celem było ocenienie roli współpracy z naukowcami w kontekście pandemii. "Kanada musi działać teraz, by przygotować się na przyszły kryzys zdrowotny" — konkludują.

"Pandemia COVID-19 unaoczniła kluczowe znaczenie badań naukowych i systemów doradczych dla szybkiej reakcji w obliczu zagrożeń zdrowotnych" — podkreślają autorzy, wskazując na potrzebę dalszych inwestycji w badania naukowe oraz zauważając niedostatki we współpracy między różnymi poziomami administracji oraz w obiegu informacji.

Autorzy raportu zaznaczają, że pandemia miała wyjątkowo destrukcyjny wpływ na Kanadyjczyków, którzy doświadczają systemowych barier w dostępie do opieki zdrowotnej. Zawęziło to ich możliwości korzystania z usług, przez co wzmocniły się istniejące problemy społeczne.

Pod kątem społecznych niesprawiedliwości, eksperci podkreślają, że walka z COVID-19 wymaga poprawy równości w dostępie do opieki zdrowotnej oraz rozwiązania problemów strukturalnych, które wpłynęły na zdrowie mieszkańców. Zjawiska takie jak ubóstwo, bezdomność, złe warunki mieszkalne oraz trudności związane z mniejszościami etnicznymi uwydatniły się w czasie pandemii, prowadząc do dalszych wyzwań w opiece nad starszymi w domach opieki.

Grupy społeczne, którym pandemia przysporzyła najwięcej trudności, w tym rdzenni mieszkańcy Kanady, nie znalazły się w szerszym zakresie uwagi ekspertów. "Sposoby, w jakie rdzenny ludność podchodzi do zdrowia, muszą być włączone w badania i decyzje naukowe" — postuluje raport, proponując również, aby Canada czerpała inspirację z przebadanych pozytywnie modeli współpracy, jak ten nowozelandzki, który z powodzeniem integruje wiedzę Maorysów w działaniach prozdrowotnych.

Należy zaznaczyć, że ekspertyzy są niezbędne w planowaniu przyszłych reakcji w kryzysowych sytuacjach zdrowotnych. "Takie standardy są niezbędne w przygotowaniach na ewentualne epidemie" — dodają eksperci.

Nie zapominajmy także o wpływie pandemii na dzieci — badania wskazują, że zmiany w ich mózgach mogą być porównywalne z konsekwencjami długotrwałego stresu. Eksperci ostrzegają przy tym, że dzieci spędzające zbyt dużo czasu przed ekranem mogą nie rozwijać się prawidłowo.

Raport zawiera szereg przygotowanych rekomendacji, które mają na celu usprawnienie systemu reagowania w sytuacjach kryzysowych. Jak podsumowuje szef grupy eksperckiej, Sir Mark Walport: "Kluczowe jest, aby dane naukowe były dostępne i szybko generowane w momentach kryzysu, dla dobra wszystkich Kanadyjczyków."