W epoce zimnej wojny w USA produkowano setki rdzeni plutonowych rocznie, a regularne podziemne testy weryfikowały sprawność tych niezwykle niebezpiecznych głowic. Gdy zakończył się zimnej wojna, władze USA uwierzyły, że odzyskanie pokoju na świecie oznacza koniec broni jądrowej. Testy zostały zakazane, a przemysł nuklearny drastycznie zredukowany. Jednak po trzech dekadach zmian geopolitycznych Amerykanie zaczynają odwracać skutki tych decyzji, co może kosztować miliardy dolarów.

Kluczowy krok do odbudowy

Departament Energii USA niedawno ogłosił zakończenie procesu certyfikacji pierwszego rdzenia plutonowego wyprodukowanego od 1989 roku. W ciągu następnej dekady planują osiągnąć zdolność produkcji co najmniej 80 rdzeni rocznie. Trzy ostatnie dekady braków w produkcji sprawiły, że dotychczas Amerykanie mogli jedynie wytwarzać próbne rdzenie.

Rdzeń plutonowy to kluczowy element nowoczesnych głowic termojądrowych. Składają się one z dwóch stopni, z wnętrzem rdzenia zbudowanym z wielu warstw wzbogaconego uranu, berylu oraz trytu, z małą kulką plutonu w centrum. To właśnie ta kulka wywołuje reakcję łańcuchową, która uwalnia potężną energię.

Historia i przyszłość produkcji

Nowy rdzeń plutonowy przeszedł wszystkie niezbędne testy, a teraz zasili arsenał amerykański. W depozycie strategicznym znajdują się nie tylko aktywne głowice, ale i bomby nieaktywne oraz te czekające na demontaż. Amerykanie dysponują także pokaźnymi zapasami wysoko wzbogaconego uranu i plutonu, pochodzącymi z czasów zimnej wojny. Nowe rdzenie będą produkowane w laboratorium Los Alamos, które ma ograniczoną przestrzeń oraz starzejący się sprzęt.

W latach zimnej wojny produkcja rdzeni odbywała się w zakładzie Rocky Flats w Kolorado, zamkniętym w 1992 roku z powodu skandali dotyczących zanieczyszczenia środowiska. Nowy zakład budowany jest w Savannah River Site w Karolinie Południowej, gdzie w przyszłości planowane jest wytwarzanie 50 rdzeni rocznie.

Nowoczesne głowice i nowe wyzwania

Nowe rdzenie są przewidziane głównie dla modernizowanej wersji głowicy W87-1, która zaktualizuje starsze systemy rakietowe. Problem w tym, że program rakiet Sentinel napotyka opóźnienia, a koszty projektu wzrosły do 140 miliardów dolarów. Przemysł nuklearny musi teraz odtworzyć umiejętności, które zostały utracone przez dekady osłabiania przemysłu zbrojeniowego.

W miarę jak wskazówki czasu się przesuwają, Amerykanie muszą stawić czoła nie tylko technologicznym wyzwaniom, ale również sprawić, by ich arsenał był gotowy na nowe realia geopolityczne. Bez względu na potężne inwestycje, efekty tych działań mogą zająć długie lata. Jakie mogą być konsekwencje tej militarnej przebudowy? I czy losy świata znów znajdą się w rękach broni jądrowej? To pytania, na które odpowiedzi będą mieli historycy przyszłości.