Nauka

Czarnobylskie psy: Jak katastrofa nuklearna zmieniła ich geny?

2025-07-05

Autor: Katarzyna

Psy z Czarnobyla przetrwały w nieprzyjaznym świecie

Po katastrofie nuklearnej w Czarnobylu w 1986 roku, miliony ludzi musiały opuścić swoje domy, pozostawiając swoje czworonogi na łaskę losu. Dziś w strefie wykluczenia żyje około 800 półdzikich psów, które zdołały zaadaptować się do trudnych warunków życia. Naukowcy i lokalni pracownicy regularnie dokarmiają te zwierzęta, a ich populacja zaskakuje różnorodnością.

Genetyczne ślady katastrofy

Badania genetyczne ujawniły, że psy z Czarnobyla są genetycznie inne od swoich krewnych z innych regionów świata. W artykule opublikowanym w prestigijnym czasopiśmie Science Advances, naukowcy przyjrzeli się 302 psom z okolicy elektrowni i jej okolic. Zwrócono uwagę, że zwierzęta żyjące najbliżej epicentrum wybuchu wyróżniają się unikalnymi cechami genetycznymi, co jest wynikiem długotrwałego narażenia na promieniowanie.

Intrygujące różnice w DNA

Czy wiesz, że czarnobylskie psy mają aż 15 rodzajów struktur rodzinnych, które różnią się od pozostałych psów na świecie? Mimo że zwierzęta przemieszczają się po różnych obszarach, ich geny zostały naznaczone przez katastrofę. Naukowy zespół planuje odkryć, jak te zmiany wpłynęły na zdrowie, wygląd i zachowanie psów. Jak twierdzi Elaine Ostrander z amerykańskiego National Human Genome Research Institute, kluczowe będzie zidentyfikowanie wariantów DNA, które pozwoliły zwierzętom przetrwać w warunkach wysokiego promieniowania.

Nie tylko psy: zaskakująca fauna Czarnobyla

Czarnobyl nie zmienił tylko psów! Badania wilków z tego regionu wskazują na rozwój naturalnej odporności na raka. Z kolei żaby drzewne, które zamieszkują strefę wykluczenia, wykazują ciemniejszą barwę, co może być skutkiem wyższego poziomu melaniny, chroniącej przed szkodliwym promieniowaniem. Takie zjawiska potwierdzają, że natury nie można zlekceważyć!

Ewolucja w akcji

Jak dochodzi do tych niesamowitych zmian? Choć badania nie dają jednoznacznej odpowiedzi, istnieje hipoteza, że mutacje genetyczne zachodzące w odpowiedzi na promieniowanie mogą przyczyniać się do wzrostu różnorodności genetycznej. Osobniki, które nie przystosowały się do ekstremalnych warunków, wymierają, co prowadzi do populacji lepiej przystosowanej do nowego środowiska.

Podsumowanie: szybka ewolucja w procesie?

Jedno jest pewne: czarnobylskie psy stanowią fascynujący przykład szybko zachodzących procesów ewolucyjnych w odpowiedzi na drastically zmieniające się warunki środowiskowe. Naukowcy mają jeszcze wiele do odkrycia, a Czarnobyl pozostaje w centrum uwagi, jako miejsce, gdzie natura stawia czoła wyzwaniom, z jakimi nigdy wcześniej się nie zmierzyła.