Badania prowadzone przez dr. Roberta Staniszewskiego z Uniwersytetu Warszawskiego ukazują, że Polacy wciąż mają pozytywne nastawienie do uchodźców z Ukrainy. Aż 75% Polaków dostrzega korzyści z ich obecności, szczególnie w kontekście zaspokajania potrzeb rynku pracy. Obecność Ukraińców jest szczególnie ważna w zawodach, które wymagają niższych kwalifikacji, co w czasach kryzysu gospodarczego ma ogromne znaczenie.

Interesujący jest także tzw. "efekt dobrego Samarytanina", który objawia się w większej chęci pomocy uchodźcom w okresie zimowym, szczególnie w styczniu. Dr Staniszewski zwraca uwagę, że ta tendencja może być związana z duchowością świąteczną, gdy Polacy są bardziej otwarci na działania altruistyczne.

Z najnowszego badania Wskaźnika Społecznej Percepcji Migrantów (SPMI) wynika, że w styczniu 2023 roku wynik wynosił +114 pkt, co sugeruje pozytywne nastawienie, mimo że 34% Polaków zauważyło zmiany w swoim stosunku do uchodźców, z czego 95% z tej grupy wyraziło negatywne odczucia, wskazując na "postawę roszczeniową" uchodźców jako główny powód tych obaw.

Pomimo tego, 88% respondentów zgadza się, że dzieci z Ukrainy powinny mieć dostęp do polskich szkół, co świadczy o chęci integracji i wsparcia w edukacji. Polacy dostrzegają również plusy obecności Ukraińców, takie jak wpływ na wzrost gospodarczy oraz demografię, co może przynieść korzyści dla całego kraju.

Jednakże nie można pominąć niepokojących trendów. Polacy obawiają się przestępczości oraz naruszania przepisów drogowych przez niektórych uchodźców. Ekspert podkreśla, że obawy związane z "sowiecką mentalnością" i roszczeniowym podejściem wśród niektórych Ukraińców pogłębiają te negatywne nastawienia.

Badanie przeprowadzone w dniach 9-22 stycznia 2025 roku objęło 604 osoby w wieku 16-65 lat, co czyni je reprezentatywnym dla całej populacji Polski. Warto zauważyć, że w miarę upływu czasu percepcja Ukraińców w Polsce może ulegać dalszym zmianom w zaawansowanej sytuacji politycznej i gospodarczej, co będzie miało kluczowy wpływ na przyszłe relacje między Polakami a uchodźcami.

Realia z Ukrainy oraz wpływ trwającego konfliktu na Polskę będą kluczowymi kwestiami w najbliższych latach, co potwierdzają również eksperci wskazujący na możliwy stosunek Polaków do innych grup migrantów, a także wyzwania związane z ich integracją w polskim społeczeństwie.