Dr hab. Szymon Pawelec, wykładowca z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, podkreśla, że odpowiedź na to pytanie nie jest prosta. W skrócie można powiedzieć, że zasada prawa do obrony oraz rzetelnego procesu karnego obliguje organy ścigania do poszanowania naszych praw. Zakaz zmuszania obywateli do dostarczania dowodów przeciwko sobie jest fundamentalny w polskim systemie prawnym.

Zgodnie z obowiązującym prawem, funkcjonariusze policji nie mają możliwości nakazania nam odblokowania telefonu, nawet gdy jesteśmy podejrzani o popełnienie przestępstwa. Możemy zdecydować się na odmowę, zostawiając policję bez możliwości wymuszenia na nas odpowiedzi, które mogłyby nam zaszkodzić. W sytuacji, gdy policja żąda od nas odblokowania urządzenia, należy zdecydowanie powiedzieć: „odmawiam odblokowania telefonu”.

Oczywiście są sytuacje, w których służby mogą próbować uzyskać dostęp do danych na telefonie bez naszej współpracy. Jednak wciąż mamy prawo odmówić spełnienia takich żądań. Jak zaznacza prof. Pawelec, konsekwencje odmowy mogą być zróżnicowane w zależności od okoliczności. W niektórych przypadkach, na przykład, odmowa odblokowania telefonu może skutkować naszym zatrzymaniem na 48 godzin. Choć policjanci nie mogą nas zmusić do udostępnienia treści telefonu, sytuacja ta może wywołać u nich podejrzenie, że telefon może pochodzić z przestępstwa, co dodatkowo komplikowałoby sprawę.

Warto zauważyć, że jeśli policja żąda od nas podania numeru IMEI telefonu, brak takiej informacji może prowadzić do wspomnianego zatrzymania. Z drugiej strony, jeśli telefon posiada oryginalną etykietę z kodem IMEI, możemy podać ten numer bez konieczności odblokowywania urządzenia. Zdarza się, że w praktyce nikt nie zatrzymuje obywatela jedynie z powodu braku podania numeru IMEI.

Jednakże warto pamiętać, że odmowa podania numeru IMEI może mieć swoje konsekwencje. Policja może zdecydować się na zatrzymanie urządzenia, jeśli są podstawy do podejrzenia, że na telefonie znajdują się materiały stanowiące dowody przestępstwa. W takim wypadku odzyskanie telefonu może okazać się długim i uciążliwym procesem. Jedyną możliwością na odzyskanie urządzenia byłoby złożenie zażalenia do sądu. Jeśli sąd uzna, że zatrzymanie było bezzasadne, telefon zostanie nam zwrócony.

Podsumowując, policja nie ma prawa wymagać od nas odblokowania telefonu, o ile nie istnieją wyraźne podstawy prawne do takiego działania. Mamy pełne prawo do odmowy, nawet jeśli na urządzeniu znajdują się materiały mogące działać na naszą szkodę. Pamiętajmy, że kluczowe jest zachowanie zimnej krwi i znajomość swoich praw w takim przypadku. Spokój i stanowczość mogą dramatically zmienić bieg wydarzeń, a odpowiednia reakcja w trudnych sytuacjach to klucz do skutecznego korzystania z przysługujących nam praw.