Czy teoria salda może zniszczyć prawa konsumentów? Kluczowy wyrok TSUE nadciąga!
2025-07-30
Autor: Agnieszka
Co zadał sąd?
Sędzia Tomasz Niewiadomski w sprawie oznaczonej sygnaturą III C 1454/24 zadał dwa kluczowe pytania dotyczące interpretacji przepisów unijnych dotyczących ochrony konsumentów. Czy sąd może odmówić konsumentowi prawa do odsetek w przypadku nieważnej umowy kredytowej? Epokowe pytanie, które może zmienić sytuację setek tysięcy kredytobiorców w Polsce!
Dwie koncepcje rozliczeń: Teoria dwóch kondykcji versus teoria salda
W polskim orzecznictwie do tej pory dominowała teoria dwóch kondykcji. Ta koncepcja zakłada, że po unieważnieniu umowy każda ze stron ma prawo do samodzielnego roszczenia o zwrot nienależnych świadczeń. Bank oddaje wszystkie wpłaty, a kredytobiorca - kapitał. Ta sytuacja pozwala konsumentowi na dochodzenie odsetek za okres po wezwaniu do zapłaty, co znacząco zwiększa jego prawa.
Z kolei teoria salda postuluje, że sąd automatycznie sumuje świadczenia obu stron i rozlicza je w drodze kompensaty. Zgodnie z tym podejściem, roszczenie konsumenta powstaje tylko wtedy, gdy suma wpłat przekracza wypłacony kapitał. To rozwiązanie budzi ogromne kontrowersje i obawy, że może być bardzo niekorzystne dla konsumentów.
Dlaczego sąd nie popiera teorii salda?
Sąd wskazuje na wiele powodów, dla których teoria salda nie jest właściwa. Po pierwsze, stoi w sprzeczności z dyrektywą 93/13/EWG, która jest fundamentalnym aktem prawnym chroniącym prawa konsumentów. Po drugie, ogranicza skuteczność dochodzenia przez konsumentów ich roszczeń, co prowadzi do wypaczenia zasad sprawiedliwości.
Dodatkowo, teoria salda nie znajduje oparcia w polskim prawie, ignoruje wolę konsumentów oraz nie dostrzega skutków nadużycia przez banki. Wreszcie, sąd zwraca uwagę, że praktyka ta może prowadzić do chaosu prawnego.
Dlaczego pytanie do TSUE jest kluczowe?
Odpowiedź na pytanie prejudycjalne od warszawskiego sądu zadecyduje o przyszłości polskich frankowiczów. Jeśli TSUE zaakceptuje teorię salda, tysiące kredytobiorców mogą stracić prawo do odsetek i pełnego zwrotu wpłat. Taki ruch otworzy parasol ochronny dla banków, które mogą unikać rozliczeń i narażać konsumentów na poważne straty.
Groźba nowej praktyki w sądach
Niezwykle niepokojące staje się przyznawanie odsetek dopiero od dnia uprawomocnienia wyroku unieważniającego umowę. Ta praktyka oznacza, że konsumenci czekający latami na decyzję są wypychani na margines, pozbawiani odsetek za czas oczekiwania.
Twoje prawa mogą być zagrożone!
W nadchodzących miesiącach kluczowy wyrok TSUE może wstrząsnąć rynkiem kredytów w Polsce. W tej sprawie stawką są nie tylko pieniądze, ale również ochrona konsumencka i fundamentalne zasady sprawiedliwości w obszarze kredytów.
Kto na tym zyska, a kto straci?
Dla kredytobiorców wyniki tego procesu mogą być druzgocące. Dla banków mogą one okazać się złotym interesem. Prawnicy jasno mówią: prawo europejskie powinno stać po stronie konsumentów, a nie instytucji stosujących nieuczciwe praktyki. Czas na zmiany, czas na walkę o Twoje prawa!