Już 1 października 2025 roku w Polsce wejdzie w życie nowy system kaucyjny, który ma na celu zredukowanie zaśmiecania przestrzeni publicznej. Z pierwotnie planowanego startu w styczniu 2025 roku, data ta została opóźniona o niemal rok. Co ciekawe, jak pokazuje najnowszy raport, aż 23% Polaków w ogóle nie słyszało o nadchodzących zmianach.

Co faktycznie wiesz o systemie kaucyjnym?

Pomimo zbliżającego się terminu, wiele osób wciąż nie ma pojęcia, jak system będzie funkcjonować. Z badań wynika, że 22% respondentów uważa, że puszki i butelki należy zgnieść przed oddaniem w punkcie zwrotnym, a 15% sądzi, że trzeba oderwać nakrętki. Przykro to jednak stwierdzić, ale tylko 32% badanych szczerze wie, że plastikowe butelki można oddać bez przygotowania.

Zaśmiecanie z puszek i butelek to poważny problem

Według raportu najczęściej na terenach publicznych znajdujemy niedopałki papierosów (39%), a puszki aluminiowe są w czołówce rzadziej spotykanych odpadów. Wśród Polaków, którzy zauważają problem z odpadkami, 67% przyznaje, że zaśmiecanie parków i ulic to kwestia, na którą należy zwrócić uwagę. Mimo to, co czwarty Polak (23%) uważa, że przestrzeń, w której żyjemy, jest w zasadzie czysta.

Jakie są obawy i oczekiwania wobec systemu?

Obawy związane z nowym systemem kaucyjnym są znaczące. Aż 42% badanych twierdzi, że obawia się, iż nie każdy sklep będzie przyjmował zwroty, a 40% martwi się koniecznością okazywania paragonu przy oddawaniu opakowania. Warto zaznaczyć, że wiedza na temat bezparagonowego oddawania butelek jeszcze nie przedostała się do społeczeństwa.

Pomimo wszelkich obaw, wiele osób widzi w systemie szansę na poprawę stanu środowiska. Spośród tych, którzy mieli do czynienia z podobnymi systemami w innych krajach, aż 75% osob uważa te doświadczenia za pozytywne. Tylko 19% Polaków korzystało z takich systemów regularnie.

Co więcej, Polacy oczekują prostoty i przejrzystości systemu oraz adekwatnych stawek zwrotów (np. 1 zł za opakowanie). Badania przeprowadzono na reprezentatywnej grupie 1000 osób w wieku 18+.

Ciekawe jest też, że niektórzy eksperci przewidują, że po wprowadzeniu systemu kaucyjnego, zwiększy się ochota Polaków do recyklingu i dbania o czystość swojego otoczenia. System ten może przyczynić się do większej świadomości ekologicznej, co w dłuższej perspektywie powinno przynieść pozytywne rezultaty w walce z zaśmiecaniem.

Dodatkowo, w krajach, które wprowadziły podobne systemy, odsetek zwracanych opakowań wzrósł o ponad 80%. Zmiany mogą również wpłynąć na zmniejszenie kosztów związanych z gospodarką odpadami. Czy Polska będzie w stanie osiągnąć podobne wyniki?