Naukowcy z Uniwersytetu w Hongkongu dokonali przełomu w badaniach nad usuwaniem negatywnych wspomnień. Ich celem było osłabienie traumy za pomocą pozytywnych skojarzeń, a wyniki eksperymentu zostały opublikowane 25 czerwca 2024 roku w "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS).

Eksperyment, który trwał kilka dni, zaczął się od tego, że ochotnicy oglądali obrazy związane z traumatycznymi wydarzeniami, takimi jak ranni ludzie czy groźne zwierzęta. Dzień później, podczas ponownego oglądania tych samych zdjęć, naukowcy wprowadzili element pozytywny, prezentując przyjemne obrazy, takie jak uśmiechnięte dzieci i malownicze krajobrazy. Wieczorem, podczas fazy snu NON-REM (ważnej dla przetwarzania pamięci), badacze odtwarzali nagrane opisy zarówno pozytywnych, jak i negatywnych obrazów, co miało na celu wywołanie pozytywnych skojarzeń.

Monitorując aktywność mózgu uczestników za pomocą elektroencefalografii, naukowcy zauważyli, że aktywność fal theta, związanych z przetwarzaniem pamięci emocjonalnej, wzrastała, szczególnie gdy pojawiały się pozytywne obrazy. Po eksperymencie, wypełniając kwestionariusze, uczestnicy rzadziej przypominali sobie negatywne wspomnienia, co sugeruje, że pozytywne skojarzenia mogły osłabić ich pamięć o traumatycznych zdarzeniach.

Naukowcy zwracają uwagę, że chociaż wyniki te są obiecujące, istnieją ograniczenia. Obrazy użyte w badaniu były nieprzyjemne, ale nie tak traumatyczne jak rzeczywiste doświadczenia dramatycznych wydarzeń, takich jak wypadki czy utrata bliskiej osoby. Dlatego osłabienie głęboko zakorzenionych traum może być znacznie trudniejsze.

Badania nad usuwaniem niepożądanych wspomnień nie są nowe. W 1968 roku naukowcy z Rutgers University udowodnili, że stosując elektrowstrząsy, można usunąć pamięć strachu u szczurów. Z kolei w 2013 roku profesor Susumu Tonegawa z MIT wykazał, że możliwe jest zaprogramowanie wspomnień przy użyciu techniki optogenetycznej.

Zjawisko zwane rekonsolidacją wspomnień, polegające na tym, że wspomnienia są przetwarzane przy każdym przypomnieniu, tłumaczy, dlaczego nasze wspomnienia mogą się zmieniać w czasie. Każde przypomnienie wzmacnia połączenia między wspomnieniem a emocjami.

Nowe metody terapeutyczne, takie jak leki, również zostały zbadane. Badania dr. Karima Nadera wykazały, że podanie substancji blokujących produkcję specyficznych białek podczas przypominania może pomóc w eliminacji negatywnych wspomnień u szczurów. Ekstrapolując te wyniki na ludzi, naukowcy dążą do znalezienia skutecznych metod leczenia PTSD bez całkowitego usunięcia bolesnych wspomnień, a jedynie ich złagodzenia.

Wyniki te są obiecujące, ale wymagają dalszych badań. Musimy pamiętać, że negatywne wspomnienia są częścią naszego życia, a ich zrozumienie i adaptacja mogą być kluczem do skutecznego radzenia sobie z traumą. Jak zauważyła Dr. Julia Shaw, psycholog sadowy z University College London, manipulacja pamięcią może być możliwa, ale jest to delikatny proces. Mamy nadzieję, że dalsze badania przyniosą nowe metody terapii, które pomogą osobom zmagającym się z traumą na całym świecie.