W dzisiejszych czasach coraz większa liczba osób polega na sztucznej inteligencji (AI), co może prowadzić do niebezpiecznych konsekwencji. Badania ujawniają niepokojący trend: im więcej ufamy AI, tym rzadziej sprawdzamy jej wyniki. Ta pułapka staje się szczególnie widoczna w przypadku młodszych pracowników, podczas gdy ci bardziej doświadczeni są bardziej sceptyczni, mając świadomość, że technologia, mimo swoich zaawansowanych możliwości, wciąż potrafi popełniać błędy. Warto zauważyć, że zaufanie do AI bez krytycznego podejścia może prowadzić do obniżenia umiejętności analitycznych.

Jak podkreśla prof. Aleksandra Przegalińska z Akademii Leona Koźmińskiego, wpływ AI na krytyczne myślenie zależy głównie od jakości współpracy między człowiekiem a technologią.

Jej zdaniem, odpowiednio zaprojektowana interakcja z AI może wspierać rozwój krytycznego myślenia. Kluczowe staje się więc tworzenie systemów, które nie tylko generują odpowiedzi, ale także skłaniają użytkowników do ich weryfikacji i modyfikacji.

Transformacja Ról Pracowników

W obliczu rozwoju technologii, rola pracowników również ulega przemianie. Coraz rzadziej są twórcami treści, a częściej stają się kuratorami informacji generowanych przez AI. Obecnie specjaliści uczą się precyzyjnie formułować polecenia dla AI i dostosowywać wygenerowane treści do potrzeb swojej organizacji. To fundamentalna zmiana, która budzi obawy, że może prowadzić do utraty samodzielności w myśleniu.

Jednakże prof. Przegalińska dostrzega w tej sytuacji także szanse. W badaniach, które współautoryzuje, pokazuje, że dobrze zaprojektowana współpraca z AI może wzmacniać kompetencje analityczne użytkowników. Koncepcja tzw. augmented intelligence (inteligencji rozszerzonej) ma na celu nie tylko wsparcie w generowaniu treści, ale także zachęcanie do zadawania pytań i proponowanie różnych scenariuszy.

Wyzwania i Szanse

Chociaż generatywna AI przyspiesza procesy pracy, zmienia również charakter myślenia. Umożliwia szybsze pozyskiwanie informacji, ale wymaga od użytkowników aktywnej weryfikacji danych. Paradoksalnie, zbyt duża wiara w AI może prowadzić do utraty czujności. Jak zauważają autorzy badań, automatyzacja rutynowych zadań może osłabić zdolności poznawcze, co jest niebezpieczne w sytuacjach wymagających krytycznego myślenia.

Jak Mądrze Korzystać z AI?

Aby zminimalizować ryzyko negatywnych skutków, kluczowy jest świadomy sposób współpracy z tą technologią. Pracownicy powinni regularnie weryfikować informacje pochodzące z AI, analizować kontekst ich uzyskiwania i precyzyjnie formułować zapytania. Co więcej, AI powinno być wsparciem w procesie decyzyjnym, a nie jego substytutem. Prof. Przegalińska podkreśla znaczenie narzędzi AI, które uwewnętrzniają samodzielność myślenia, sugerując alternatywne podejścia oraz potencjalne błędy.

Na koniec warto przypomnieć, że odpowiadają za ostateczny rezultat swojej pracy. Nawet jeśli AI odgrywa znaczącą rolę w generowaniu treści, to człowiek nadal powinien pełnić rolę krytycznego analityka. Inteligentne wykorzystanie AI ma potencjał na poprawę efektywności, ale zawsze powinno być podparte zdrowym rozsądkiem i krytycznym podejściem.