Kim był Henryk Arctowski?

Henryk Arctowski, polski geograf, geolog, geofizyk i podróżnik, to postać wyjątkowa, która pozostawiła trwały ślad w historii nauki. Urodził się 15 lipca 1871 roku w Warszawie jako Henryk Artzt. Jego przodkowie przybyli z Wirtembergii do Polski w XVII wieku, a młody Henryk od samego początku wykazywał się talentami naukowymi.

Edukacja i przełomowe wybory

W czasie nauki w gimnazjum w Inowrocławiu doświadczył szykan ze strony niemieckich rozdzielających. W obliczu trudności jego rodzice wysłali go do Belgii, gdzie uczył się w Athénée w Liège. Po roku studiowania matematyki i fizyki, Arctowski przeniósł się do Paryża na Sorbonę, aby kontynuować naukę w dziedzinie chemii i geologii.

Wyprawa na Antarktydę

W 1895 roku Arctowski poznał Adriena de Gerlache, który planował ekspedycję na Antarktydę. Zaintrygowany, postanowił dołączyć do wyprawy, a w kolejnych miesiącach intensywnie zgłębiał takie dziedziny jak geologia i oceanografia. 16 sierpnia 1897 roku wyprawa wyruszyła z Antwerpii na statku „Belgica”, wśród uczestników byli między innymi Roald Amundsen i meteorolog Antoni Dobrowolski. Arctowski pełnił funkcję kierownika naukowego.

Powroty i osiągnięcia

Po dwóch latach spędzonych na Antarktydzie Arctowski wrócił do Belgii, gdzie pracował w Observatoire Royal de Belgique, opracowując raport z misji. W 1900 roku przyjęto go na królewskie przyjęcie, gdzie poznał przyszłą żonę, śpiewaczkę operową Arian Jane Addy. Arctowski kierował również stacją meteorologiczną w Uccle.

Działalność w Stanach Zjednoczonych

W 1909 roku Arctowski trafił do USA, gdzie był częścią sporu dotyczącego odkrycia bieguna północnego. Po przylocie do Nowego Jorku zajął stanowisko dyrektora w Nowojorskiej Bibliotece Publicznej, a jednocześnie zaangażował się w walkę o niepodległość Polski.

Konferencja w Paryżu i wpływ na granice Polski

W 1919 roku Arctowski brał udział w konferencji pokojowej w Paryżu, gdzie zaprezentował raport dotyczący granic Polski. Jego praca miała istotny wpływ na kształtowanie nowego porządku w Europie. Po powrocie do kraju rozważał ofertę objęcia ministerstwa, jednak postanowił wrócić do Lwowa na Uniwersytet Jana Kazimierza, gdzie założył Katedrę Geofizyki i Meteorologii.

Ostatnie lata życia

Wybuch II wojny światowej zastał Arctowskiego w Stanach Zjednoczonych, gdzie zachował się w Waszyngtonie, pracując w Smithsonian Institution. W 1940 roku odzyskał amerykańskie obywatelstwo. Henryk Arctowski zmarł 21 lutego 1958 roku, jego prochy zostały sprowadzone do Polski, gdzie wraz z żoną spoczywa na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Dziedzictwo Arctowskiego

Henryk Arctowski to nie tylko wybitny naukowiec – jest także patronem Polskiej Stacji Antarktycznej, która powstała w 1977 roku na Wyspie Króla Jerzego. Stacja została nazwana na jego cześć w 1978 roku, czyniąc z niego symbol polskiej eksploracji naukowej w najzimniejszych zakątkach świata.