Mięsożerne płazińce, znane jako Caenoplana variegata, przyciągają uwagę ekologów w całej Europie. Te przerażające stworzenia osiągają długość od 15 do 20 centymetrów i mają charakterystyczne czarne ciało z jasno-brązowym, żółtawym paskiem wzdłuż grzbietu. Co gorsza, ich obecność w europejskich ekosystemach może mieć dramatyczne konsekwencje.

Caenoplana variegata to drapieżnik, który żywi się dżdżownicami, ślimakami, stonogami i pajęczakami. Wydziela śluz, który skutecznie odstrasza potencjalnych drapieżników, co sprawia, że w nowych środowiskach nie ma dla nich naturalnych wrogów. Co więcej, co ciekawe, ich zdolność do regeneracji sprawia, że przecięcie osobnika zazwyczaj prowadzi do powstania dwóch nowych płazińców – to szokujące, prawda?

Dlaczego ich obecność może być problemem?

Oto powody do obaw.

Gatunek ten zagraża równowadze ekosystemów wszystkich krajów, w których się pojawił, a w szczególności może być niebezpieczny dla Polski. Żywiąc się dżdżownicami, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu żyzności gleby, Caenoplana variegata może prowadzić do poważnej degradacji gleby. Dodatkowo, ich polowania na ślimaki — zarówno te szkodliwe, jak i rodzimych, nieszkodliwych przedstawicieli — mogą zagrozić całej sieci ekologicznej, co prowadzi do pogorszenia jakości gleby oraz wpływa na równowagę biologiczną.

Jak trafiły do Europy?

Pierwsze doniesienia o obecności Caenoplany variegaty w Europie sięgają około 20 lat temu. Prawdopodobnie zostały one przywiezione do Europy jako niezamierzony pasażer w importowanych roślinach egzotycznych. Początkowo osiedliły się w szklarniach i centrach ogrodniczych, ale z czasem wydostały się na wolność, rozszerzając swoje terytorium.

Obecnie płazińce te zaobserwowano w takich krajach jak Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Holandia, Austria i Belgia. Ostatnio, we wrześniu 2023 roku, zidentyfikowano je w pobliżu Mönchengladbach w Nadrenii Północnej-Westfalii, co budzi poważne zaniepokojenie.

Brak naturalnych wrogów

Jednym z kluczowych powodów, dla których Caenoplana variegata jest tak niebezpieczna, jest brak jej naturalnych wrogów w Europie. Śluz, który wydzielają, zniechęca wiele potencjalnych drapieżników. Dodatkowo, ich niezwykła zdolność do podziału sprawia, że problematyczne jest ich zwalczanie — przecięcie jednego płazińca może prowadzić do powstania dwóch nowych. Jak wiadomo, im trudniej coś zwalczyć, tym większe mogą być jego negatywne konsekwencje.

Co możesz zrobić?

Wobec rosnącego zagrożenia, miłośnicy roślin egzotycznych są zachęcani do starannego sprawdzania swoich roślin, szczególnie przy zakupie ich w szklarniach i centrach ogrodniczych. Ewentualne wczesne wykrycie i usunięcie płazińców może uratować lokalne ekosystemy przed ich destrukcyjnym wpływem. Pamiętajcie — ochrona przyrody to nasza wspólna odpowiedzialność!