W ostatnich dniach doszło do dramatycznych wydarzeń na Bliskim Wschodzie. W Teheranie i Bejrucie zabici zostali lider Hamasu Ismail Hanijja oraz jeden z przywódców Hezbollahu Fuad Shukr. Zdaniem Iranu oraz jego sojuszników odpowiedzialność za te śmierci ponosi Izrael, który oczekuje na zdecydowaną reakcję Teheranu.

Bliski Wschód stoi na krawędzi wielkiego kryzysu. Iran, który utracił kluczowego sojusznika, Ismaila Hanijję, zapowiada odwet. O możliwym kursie wydarzeń oraz perspektywach regionalnej wojny rozmawialiśmy z Michałem Wojnarowiczem, analitykiem Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (PISM).

Wojnarowicz zwraca uwagę na "polityczną konieczność" odpowiadania na takie ataki. Iran nie może pozostawić śmierci swojego sojusznika bez odpowiedzi ze względu na wizerunek i strategię regionalną. Choć Izrael oficjalnie nie przyznał się do ataku, domniemanie o jego sprawstwie jest powszechne.

Śmierć Hanijji w Teheranie to nie pierwsze przypisywane Izraelowi zabójstwo na terenie Iranu. Wielokrotne ataki na naukowców nuklearnych stworzyły już napiętą atmosferę. Ostatni atak w kwietniu tego roku na irański kompleks w Damaszku, który zakończył się zmasowaną odpowiedzią rakietową, przesunął granice w konfliktowych działaniach.

Iran dysponuje szeroką siecią sprzymierzonych organizacji, takich jak Hezbollah w Libanie. Choć te organizacje mają swoje własne kalkulacje i interesy, mogą koordynować swe działania z Teheranem w odpowiedzi na izraelskie ataki. Hezbollah ma dodatkowy powód do działań – tuż przed śmiercią Hanijji, Izraelowcy zabili jednego z dowódców tej organizacji w Bejrucie.

Chociaż Iran i jego sojusznicy są gotowi do działań odwetowych, pełnoskalowy konflikt jest mało prawdopodobny. Wojna na pełną skalę przyniosłaby ogromne koszty i straty dla obu stron, a cele takiej wojny są trudne do zdefiniowania. Hezbollah, mimo posiadania potężnego arsenału, nie jest w stanie podbić Izraela, podobnie jak Izrael nie mógłby niefinalnie pokonać Iranu.

Polskie i inne oddziały UNIFIL stacjonujące na południu Libanu są w stanie podwyższonej gotowości. Choć misja często bywa krytykowana, jej istnienie pozwala na deeskalację drobnych incydentów i umożliwienie dialogu między stronami konfliktu.

Kontynuacja wojny w Strefie Gazy komplikuje perspektywę zawarcia zawieszenia broni i uwolnienia izraelskich zakładników. Izrael i Hamas prowadzą działania wojenne, mimo iż trudno jest im osiągnąć deklarowane cele. Niezmienne operacje wojskowe Izraela oraz opór Hamasu pokazują, że perspektywy na porozumienie są wciąż odległe.

Bez względu na rozwój sytuacji, eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie przynosi straty wszystkim zaangażowanym państwom oraz narodom regionu. Konflikty powodują kryzysy ekonomiczne, uderzają w turystykę i gospodarki krajów, które nie są bezpośrednimi stronami konfliktu, jak choćby Egipt. Tymczasem cały świat oczekuje, jak potoczą się dalsze wydarzenia.

Iran planuje odpowiedź na śmierć Ismaila Hanijji i innych liderów, a ich reakcja może znacząco wpłynąć na dalszy rozwój sytuacji. Bliski Wschód stoi wobec niepewnych i niebezpiecznych dni.