Rodzaje stopni niepełnosprawności

W Polsce istnieją trzy stopnie niepełnosprawności, które decydują o dostępie do różnych form wsparcia. Orzeczenia wydawane są przez powiatowe oraz miejskie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON). Ich proces orzekania, choć zbliżony do regulacji w ZUS, różni się głównie celem — PZON skupia się na świadczeniach socjalnych, podczas gdy ZUS na świadczeniach rentowych.

1. **Lekki stopień** – minimalne ograniczenie zdolności do pracy; osoba jest w stanie prowadzić codzienne życie, z nieznacznymi trudnościami.

2. **Umiarkowany stopień** – poważniejsze ograniczenia w funkcjonowaniu, wymagające wsparcia innych osób w życiu codziennym oraz pracy w warunkach chronionych.

3. **Znaczny stopień** – całkowita niezdolność do samodzielnego funkcjonowania, wymagająca stałej opieki.

Jak wygląda procedura orzekania?

Kluczową kwestią jest to, że komisja orzekająca nie opiera się wyłącznie na diagnozie medycznej, ale ocenia wpływ schorzenia na codzienne życie, mobilność i samodzielność w funkcjonowaniu.

Posiedzenie komisji zaczyna się od pisemnego wezwania, które otrzymuje wnioskodawca z co najmniej siedmiodniowym wyprzedzeniem. Osoba musi się stawić na przesłuchanie, chyba że jej stan zdrowia uniemożliwia przybycie (co wymaga potwierdzenia lekarskiego). W takim przypadku decyzja może być oparta na przedstawionej dokumentacji.

Skład komisji orzekającej

Zespół orzekający składa się z minimum trzech członków: lekarza przewodniczącego, drugiego lekarza lub specjalisty (takiego jak psycholog czy doradca zawodowy) oraz trzeciego członka, którego obecność zależy od charakteru sprawy. W przypadku dzieci wymagane są trzy specjalistyczne opinie.

Jak przebiega ocena?

Orzecznik analizuje dokumentację, w tym aktualne zaświadczenie lekarskie oraz wyniki badań. Przeprowadza również uproszczony wywiad dotyczący wpływu choroby na zdolność do pracy oraz życia społecznego.

Czas wydania orzeczenia i odwołania

Orzeczenie powinno być wydane w ciągu 14 dni kalendarzowych od posiedzenia. Jeśli dokumentacja jest niekompletna, komisja może zażądać jej uzupełnienia. W przypadku negatywnej decyzji wnioskodawca ma prawo do odwołania się w ciągu 14 dni do wojewódzkiego zespołu.

Różnice między PZON a ZUS

Procedura orzekania w PZON jest oddzielna od systemu rentowego ZUS, ale istnieją podobieństwa. PZON koncentruje się na świadczeniach socjalnych oraz ulgach, podczas gdy ZUS zajmuje się rentami i ubezpieczeniami społecznymi. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla maksymalizacji dostępnych form wsparcia.

W obliczu wyzwań, z jakimi borykają się osoby z niepełnosprawnościami, kluczowe jest, aby proces orzekania był jak najbardziej przejrzysty i dostępny.