Czy Sak-Bahlán to najważniejsze odkrycie archeologiczne ostatnich lat?

Sak-Bahlán, dawna cytadela Majów, nie jest tylko kolejnym miastem na mapie cywilizacji prekolumbijskich. To symbol walki i determinacji rdzennych ludów stawiających czoła brutalnej kolonizacji hiszpańskiej. Po upadku stolicy Lacan-Tun w 1586 roku, lud Lakandon-Ch'ol wycofał się głęboko w dżunglę współczesnego Chiapas, gdzie założył Sak-Bahlán - bastion oporu, który przetrwał prawie 110 lat, unikając wzroku konkwistadorów.

Jak odkryto zaginione miasto?

Dzięki zespołowi archeologicznemu pod kierownictwem Josuhé Lozady Toleda z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), Sak-Bahlán na nowo ujrzał światło dzienne. Naukowcy połączyli nowoczesne technologie geoinformacyjne z historycznymi dokumentami, aby zlokalizować zaginione miasto.

Kluczowym źródłem okazały się notatki hiszpańskiego mnicha Diego de Rivasa, który w 1695 roku opisał lokalizację Sak-Bahlán jako „na równinie wzdłuż zakrętu rzeki Lacantún”. Jego opisy czterodniowej wędrówki przez dżunglę i dwudniowej podróży kajakiem dostarczyły cennych wskazówek dla badaczy.

Ekspedycja w nieznane

Po gruntownej analizie ciężkości terenu i odległości, Lozada Toledo prowadził ekipę w rejon rzek Jataté i Ixcán, w trudno dostępne obszary południowego Meksyku, blisko granicy z Gwatemalą. Po wymagającej ekspedycji naukowcy natrafili na ruiny, które mogą być właśnie Sak-Bahlán.

„To była najtrudniejsza wyprawa terenowa w moim życiu, ale odnalezienie dowodów archeologicznych w dokładnie tym miejscu, które zaznaczyłem, było ogromnym sukcesem” – relacjonował Lozada Toledo.

Wstępne odkrycia – co już wiemy?

Archeolodzy zrealizowali dwa intensywne sezony terenowe, podczas których przeprowadzili staranne wykopaliska i mapowanie stanowiska. Choć potrzebne są dalsze analizy, wśród odkrytych struktur znalazły się pozostałości budynków, narzędzi oraz układ urbanistyczny zgodny z historycznymi zapiskami.

Sak-Bahlán – ostatni bastion oporu Majów

Odnalezienie Sak-Bahlán ma ogromne znaczenie nie tylko dla historii Meksyku, ale i dziedzictwa rdzennych narodów Ameryki Środkowej. To jedno z ostatnich miejsc, gdzie Majowie stawiali opór hiszpańskiej konkwizie. Lakandon-Ch'ol, jako ostatnia grupa Majów, długo pozostawali zapomniani.

Dzięki odkryciu Sak-Bahlán naukowcy mogą lepiej zrozumieć, jak żyli Majowie w ukryciu, jak organizowali swoje społeczeństwo w obliczu zagrożenia oraz jak długo potrafili utrzymać niezależność od kolonizatorów.

Przyszłość badań archeologicznych