Pojęcie wiecznej dostępności - jak technologia dewastuje nasze życie?
2025-08-11
Autor: Magdalena
Walka ze smartfonową pułapką
Tomasz Woźniak, prezes Future Mind, opowiada o swoim doświadczeniu z Minimal Phone, telefonem bez ekranu dotykowego, który ma być odtrutką na nadmiar bodźców płynących z tradycyjnych smartfonów. Pomimo otwartości na takie rozwiązania, dostrzega, że niewiele to zmienia, bo smartfon stał się uniwersalnym narzędziem do zarządzania naszym życiem. Od bankowości po zakupy – to wszystko w jednej kieszeni.
Nocne wiadomości i permanentna gotowość
Woźniak zauważa, że nawet przyjaciele czy współpracownicy nie dają nam spokoju, gdy o północy otrzymujemy e-maile od ministerstw czy instytucji. Taka sytuacja skłania go do dyskusji z kolegami, nawet w czasie, gdy spędza czas z rodziną. W jego ocenie, niezdrowe jest to, że każdy przedsiębiorca, niezależnie od sytuacji życiowej, ciągle myśli o swoim biznesie.
Integracja życia i pracy
Woźniak wierzy w 'work-life integration', gdzie granice między pracą a życiem prywatnym zacierają się. W jego zespole zdarza się, że pracownicy z miejsca odpowiadają na wieczorne maile. Taki styl życia sprawia, że niektórzy będąc na korcie tennisowym, również myślą o obowiązkach zawodowych.
Statystyki pokazują skalę problemu
Według badań Microsoftu, średnio otrzymujemy 117 e-maili dziennie, a większość z nich dotyczy spraw służbowych. Jedyne przerwy w koncentracji to pośpiech związany z rozwiązaniami technologicznymi, które są permanentnie dostępne.
Psychiczne koszty dostępności
Wieczna dostępność do pracy i technologii wpływa nie tylko na efektywność, ale i psychikę. Osoby czują się zestresowane, czekając na powiadomienia – pojawia się lęk przed utratą informacji (FOMO). Przejawia się to w różnych formach, takich jak uzależnienie od telefonów, czy 'phubbing', czyli ignorowanie ludzi na rzecz korzystania z telefonu.
Dopamina a uzależnienie od technologii
W obszernym badaniu naukowcy wskazują, że uzależnienie od technologii i chęć stałego bycia online mogą być porównywane do metodologii nagradzania stosowanej w grach hazardowych. Osoby czerpią radość z interakcji online w zależności od nieprzewidywalności reakcji otoczenia, co skutkuje 'pogonią za stratą'.
Jak się od tego uwolnić?
Nie istnieje uniwersalne rozwiązanie. Woźniak stosuje zasady zdrowego korzystania z technologii, jak ograniczenie powiadomień tylko do kontaktów bliskich, co daje mu większą swobodę. Kluczowe jest dawanie sobie przestrzeni na cyfrowy detoks oraz klarowne wyznaczanie granic czasowych, aby mieć lepszą jakość życia.
Perspektywy w erze AI
Choć technologia w dużym stopniu nas uzależnia, Woźniak widzi w AI potencjał do zmiany. Wierzy, że przyszłość to interfejsy głosowe, które pozwolą na zarządzanie codziennym życiem z większą efektywnością, odsuwając nas od ekranów. Jednak sam smartfon wciąż będzie pozostawał istotnym elementem naszego życia.
Bez scrollowania, tylko świadome życie
Powinniśmy informować innych o naszych granicach w korzystaniu z technologii. Ostatecznie chodzi o to, aby nie tylko ograniczyć czas spędzany w sieci, ale również zadbać o jakość tego czasu. Eksperci sugerują, że warto również spróbować 'odinstalować' część aplikacji oraz świadomie spędzać czas bez technologii, co może przynieść ulgę.