Zespół badaczy z Politechniki Warszawskiej, kierowany przez prof. Roberta Olszewskiego, podjął się niezwykle ambitnego projektu noszącego nazwę "Pierwsze drzewo na Marsie". Celem jest ożywienie wymarłych pustyń tej Czerwonej Planety, co może doprowadzić do stworzenia przyjaznej atmosfery dla życia. Choć na pewno nie zobaczymy drzew na Marsie w najbliższym czasie, naukowcy intensywnie analizują kluczowy problem terraformacji – efekty cieplarniane.

Warunki Marsa

Mars to planetarno-odmienna rzeczywistość, gdzie panuje skrajnie niskie ciśnienie oraz ekstremalne temperatury wahające się od -153°C do 20°C. Jak przekształcić te warunki w takie, w których mogłyby przeżyć rośliny?

Większość koncepcji terraformacji odkrywa, że kluczowym czynnikiem jest wywołanie efektu cieplarnianego, który zatrzyma ciepło na powierzchni Marsa i podniesie średnią temperaturę. Naukowcy z Politechniki Warszawskiej badają, jakie warunki musielibyśmy stworzyć na Marsie, aby osiągnąć podobny efekt jak na Ziemi. Aktualnie ich badania koncentrują się na równowadze energetycznej, wymianie ciepła i atmosferycznej cyrkulacji, które są kluczowe dla zrozumienia możliwości terraformacji.

Efekt cieplarniany

Na Ziemi aktywny efekt cieplarniany pozwala zatrzymać dodatkowe 33°C, co zapewnia średnią temperaturę 15°C, zamiast -18°C. W przypadku Marsa niezbędna byłaby znacznie wyższa koncentracja gazów cieplarnianych, aby zminimalizować jego odległość od Słońca, które jest dwukrotnie dalej od tej planety.

Naukowcy przewidują, że podwyższenie stężenia dwutlenku węgla i wprowadzenie takich gazów jak perfluorowęglowodory (PFC) mogłoby znacznie ocieplić Czerwoną Planetę. To właśnie dzięki tym zabiegom temperatura na Marsie mogłaby wzrosnąć o kilka dziesiątek stopni, a dobowe wahania temperaturowe byłyby mniejsze. Kluczowym elementem dla wzrostu drzew byłoby zapewnienie, że sezon wegetacyjny trwa co najmniej 110 marsjańskich dni, przy średniej temperaturze przekraczającej 6°C, a nie więcej niż 40°C.

Możliwości wzrostu drzew

Nieoczekiwanie w badaniach odkryto, że nie w okolicach równika, ale w regionie Basenu Hellas, mogłyby pojawić się pierwsze drzewa na Marsie. Hellas Planitia to gigantyczny krater o średnicy 2100 km, położony na południowej półkuli Marsa, którego dno znajduje się 8 km poniżej poziomu, który można uznać za marsjański poziom morza, co skutkuje wyższym ciśnieniem atmosferycznym w tym regionie.

Naukowcy zauważają również, że wstępnie drzewa mogłyby rosnąć w niskociśnieniowych szklarniach, co umożliwiłoby kontrolowanie warunków środowiskowych.

Podsumowanie

Projekt polskich naukowców to krok w stronę kolonizacji Marsa. Mimo że przed nami jeszcze długa droga do stworzenia zielonej wersji Czerwonej Planety, te badania przybliżają nas do zrealizowania tej niezwykłej wizji. Kto wie, może za kilka dziesięcioleci, przyszłe pokolenia będą spędzać czas w cieniu marsjańskich drzew?