Polska zajmuje niechlubne miejsce w czołówce europejskich krajów z najwyższymi cenami energii elektrycznej. Polityka Insight podaje, że w ciągu pierwszych siedmiu miesięcy bieżącego roku średnia cena hurtowa energii w Polsce wyniosła około 90 euro za MWh. Wyższe ceny odnotowano jedynie w Irlandii (98,68 euro za MWh) i we Włoszech (95-98 euro za MWh). Dla porównania, ceny w Norwegii i Szwecji oscylowały między 32 a 39 euro za MWh.

Dlaczego ceny w Polsce są tak wysokie?

W krajach, gdzie dominuje energia jądrowa i odnawialne źródła energii (OZE), ceny są znacznie niższe. W Hiszpanii aż 70% miksu energetycznego stanowią atom i OZE, co przekłada się na niższe ceny energii. Z kolei we Francji, w lipcu tego roku cena za 1 MWh wynosiła około 47 euro, dzięki powrotowi wielu reaktorów jądrowych do pracy po remontach.

Polska, która jest uzależniona od węgla, ma jedne z najwyższych stawek za energię w Unii Europejskiej. W lipcu średnia cena w Polsce wyniosła 109 euro za MWh, co jest wynikiem o 6% niższym niż rok wcześniej, ale wciąż dwukrotnie wyższym w porównaniu do Francji.

Skutki dla przemysłu

Wysokie ceny energii dotykają wiele sektorów gospodarki, ale najbardziej odczuwają je przemysłowe przedsiębiorstwa. Coraz więcej firm zagranicznych zamyka produkcję w Polsce i przenosi się do tańszych lokalizacji. Dodatkowo, wzrost płacy minimalnej nie ułatwia sytuacji. Od 1 stycznia 2024 roku minimalne wynagrodzenie w Polsce wzrosło do 4242 zł brutto, a od 1 lipca - do 4300 zł brutto.

Henryk Kaliś, prezes Izby Energetyki Przemysłowej i Odbiorców Energii, przyznaje, że polski przemysł potrzebuje pilnych zmian, aby móc konkurować z zagranicznymi firmami, które mają dostęp do tańszej energii. "Czas na działania się kończy," podkreśla Kaliś.

Nadchodzące zagrożenia

Od 2026 roku UE stopniowo przestanie wydawać darmowe uprawnienia do emisji CO2 w ramach systemu ETS. To oznacza, że polski przemysł będzie musiał płacić za emisje, co dodatkowo zwiększy koszty produkcji. Firmy będą miały dwa wyjścia: albo zlikwidować działalność, albo wdrożyć technologie bezemisyjne.

Piotr Soroczyński z Krajowej Izby Gospodarczej dodaje, że Polska nadal bazuje głównie na węglu, co nie wróży szybkich zmian. "Ceny energii będą nadal rosły, co wpłynie na konkurencyjność polskich firm," mówi ekonomista. Klienci coraz częściej wybierają produkty wyprodukowane ekologicznie, co stwarza dodatkowe wyzwania dla polskiego przemysłu.

Co z budową elektrowni jądrowej?

Budowa elektrowni jądrowej w Polsce, choć często omawiana, nadal jest far from completion. Soroczyński dodaje, że realizacja projektu na pewno się opóźni. "Jeżeli jednak nasz przemysł zacznie się zwijać, to żadna elektrownia jądrowa nie będzie nam już potrzebna," podsumowuje ekonomista.

Sytuacja energetyczna w Polsce jest alarmująca i wymaga natychmiastowych działań zarówno na szczeblu rządowym, jak i przemysłowym. Bez zmian, Polska może znaleźć się na szybkim kursie ku gospodarczym problemom.