Powracający z frontu żołnierze z Ukrainy mogą napotkać wiele trudności, zarówno psychicznych, jak i somatycznych. Jak zauważa pułkownik dr n. med. Radosław Tworus, kierownik Kliniki Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii w Warszawie, ich powroty do życia cywilnego wiążą się z wieloma wyzwaniami. Nie tylko z PTSD, ale także problemami adaptacyjnymi, depresją, a nawet uzależnieniami.

Powracający żołnierze mogą odczuwać silną frustrację związaną z materialnym brakiem, zniszczeniem domu czy brakiem uznania ich poświęcenia. "Poczucie niesprawiedliwości może prowadzić do poważnych problemów, a obecność traumy z pola walki w połączeniu z trudnościami cywilnymi może być nie do zniesienia" - dodaje ekspert.

Obserwowanie żołnierzy wracających z wojny ujawnia ich złożone i trudne doświadczenia. Często mają trudności ze snem, a w skrajnych przypadkach sięgają po alkohol czy środki odurzające, aby uciec od traumatycznych wspomnień. "Każdy żołnierz wracający z frontu nie jest taki sam – ich zachowanie zależy od wielu czynników, w tym ich indywidualnych zasobów psychologicznych" - podkreśla dr Tworus.

Dr Tworus przestrzega, że powrót do życia cywilnego dla wielu żołnierzy będzie szokiem i niestety, agresywne zachowania mogą również wystąpić. "Nie można zignorować, że ci ludzie mogą stać się zagrożeniem, zarówno dla siebie, jak i dla swojego otoczenia. Dlatego niezwykle istotne jest, aby odpowiednio przygotować społeczeństwo na ich powroty" - dodaje.

Prezydent Andrzej Duda wskazał na możliwy wzrost przestępczości transgranicznej po wojnie w Ukrainie, co również podsyca obawy o stan psychiczny powracających żołnierzy. "Musimy być świadomi zagrożeń, które mogą wynikać z nieodpowiedniego wsparcia dla tych osób" - zauważa Duda.

Powracający żołnierze mogą mieć różne problemy zdrowotne, od ran somatycznych, przez problemy psychiczne, które mogły nasilić się w wyniku wojny. "To nie tylko walka z PTSD, ale także różnego rodzaju choroby cywilizacyjne i metaboliczne" - przypomina dr Tworus.

Edukacja społeczeństwa na temat zdrowia psychicznego żołnierzy jest kluczowa. W przeszłości, typowy obraz silnego żołnierza był wyidealizowany, ale to się powoli zmienia. "Coraz więcej żołnierzy przyznaje się do skorzystania z pomocy psychologów, co jest krokiem w dobrym kierunku" - komentuje ekspert.

Reasumując, kluczowym zadaniem na najbliższe miesiące będzie odpowiednie przygotowanie zarówno instytucji, jak i lokalnych społeczności na powroty żołnierzy. Muszą oni otrzymać nie tylko wsparcie psychiczne, ale także dostęp do odpowiedniego leczenia medycznego. Przemiany społeczne również mogą odgrywać znaczącą rolę w integracji powracających z traumatycznych doświadczeń.