Zdrowie

Psychika seniorów. Jak zmienia się mózg na starość? Ekspert wyjaśnia

2025-02-25

Autor: Michał

Starzenie się mózgu można rozpoznać po zmianach w reagowaniu na otoczenie. Jak zaznaczył w wywiadzie dla PAP specjalista z dziedziny psychiatrii i psychogeriatrii prof. Tadeusz Parnowski, w tym etapie życia "pojawia się impulsywność, wybuchowość, niecierpliwość, chęć postawienia na swoim". Wraz z tymi zmianami występują także "trudności z myśleniem i pamięcią". Ważne jest jednak, żeby podkreślić, że to niekoniecznie oznacza rozwój choroby, lecz jest to naturalny proces związany ze starzeniem się organizmu. Co ciekawe, choć nasza osobowość na starość się nie zmienia, to jej cechy mogą się "zaostrzyć".

Lęk przed nowym

Do zjawisk psychologicznych, które nasilają się wraz z wiekiem, należy neofobia, czyli lęk przed nowościami. Może dotyczyć wielu aspektów życia, wywołując niechęć do nowych doświadczeń, nieznanych urządzeń, a także zmian w dotychczasowym rytmie dnia. Interesującym aspektem tego zjawiska jest także jedzenie.

Neofobia żywieniowa może być związana z osłabieniem węchu i smaku, co wpływa na postrzeganie spożywanych pokarmów. Towarzyszyć mogą jej trudności w jedzeniu, wynikające z różnych problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia połykania. Przyzwyczajenie do znanych potraw może prowadzić do zamykania się na nowe doświadczenia kulinarne, co z kolei negatywnie wpływa na zdrowie.

Badania przeprowadzone przez japońskich naukowców opisane w piśmie "BMC Geriatria" wykazały, że seniorzy zagrożeni niedożywieniem częściej wykazują neofobię żywieniową oraz pogorszenie stanu jamy ustnej.

Izolacja starszych ludzi

Izolacja osób w podeszłym wieku spowodowana jest ograniczeniem interakcji społecznych, co może wynikać ze śmierci bliskich, przejścia na emeryturę czy trudności finansowych, które uniemożliwiają aktywne uczestnictwo w życiu towarzyskim. Coraz częstsze przypadki ukierunkowanej na emigrację młodszych członków rodziny dodatkowo pogłębiają problem.

Naukowcy z Uniwersytetu w Chicago ujawnili w swoim badaniu „Evidence Based Nursing”, że seniorzy są bardziej narażeni na wystąpienie nadciśnienia, chorób serca i neurodegeneracyjnych, spadku odporności, pogorszenia funkcji poznawczych a nawet przedwczesnej śmierci.

Izolacja zwiększa także ryzyko zaburzeń psychicznych. Z badań przeprowadzonych przez Fundację Twarze Depresji wynika, że 26% osób w wieku 60-106 lat ma objawy depresji. Starsi dorośli to grupa społeczna szczególnie narażona na rozwój tej choroby, przy czym obniżony nastrój jest często wynikiem przewlekłych schorzeń, takich jak cukrzyca czy bóle ciała.

Dodatkowo, warto dodać, że technologia i umiejętność korzystania z nowych mediów mogą pomóc w walce z izolacją. Seniorzy, którzy uczą się korzystać z technologii, mogą nawiązywać nowe relacje społeczne za pośrednictwem mediów społecznościowych, co może znacząco wpłynąć na ich samopoczucie i jakość życia. Wspieranie seniorów w dostępie do nowoczesnych technologii powinno być priorytetem dla społeczeństwa.

Czy zdrowie psychiczne osób starszych może być lepsze? Jakie kroki można podjąć, aby poprawić ich codzienność? Odpowiedzi na te pytania są kluczowe dla zrozumienia i wsparcia tej wrażliwej grupy społecznej.