Rewolucja w Iranie: Co czeka ten kraj?
2025-06-24
Autor: Magdalena
Iran w obliczu niewyobrażalnej rewolucji?
Książę Reza Pahlavi, syn ostatniego szacha Iranu, wezwał Irańczyków do obalenia reżimu ajatollahów w Teheranie. Jego apel zyskał na znaczeniu po wcześniejszych wypowiedziach premiera Izraela, Binjamina Netanjahu, który również zachęcał do działania.
Rzeczywistość irańska: Kto jest prawdziwym alternatywą?
Ekspert z Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr Mateusz Kłagisz, zwraca uwagę, że Iran nie ma potencjału, aby stał się liberalną demokracją, jaką znamy z Europy. Zaznacza jednak, że Ali Chamenei nie jest jedyną możliwością dla przyszłości kraju.
Liberaliści kontra tradycjonaliści?
Warto zauważyć, że nie zawsze rządy szacha mohammad Reza Pahlawiego były liberalne, a obrazy kobiet w bikini to tylko zewnętrzny blask, za którym kryła się głęboka konserwatywna natura społeczeństwa. Historycy porównują tę sytuację do PRL, gdzie istniała tylko wąska warstwa uprzywilejowana.
Irańska kultura: Niechciane imperatywy?
Kultura zachodnia była postrzegana przez Irańczyków jako obca i fałszywa, co doprowadziło do wydarzeń z 1978 roku, kiedy to działalność konserwatystów zwiększyła ich emancypacyjne potencjały jeszcze przed spadkiem praw kobiet.
Nadzieje na zmiany: Co przyniesie przyszłość?
W Iranie obserwujemy powolne, ale wyraźne przekształcenia społeczne. W ostatnich latach wojsko, zwłaszcza Strażnicy Rewolucji, zaczynają przejmować kontrolę, co prowadzi do przekształcenia systemu w dyktaturę wojskową. Mimo to, Irańczycy nie chcą być jak Zachód i zdają się szukać nowych, tradycyjnych dróg rozwoju.
Co powiedział Netanjahu?
Netanjahu, nawołując do rewolucji, może jednak jedynie jeszcze bardziej zbliżyć społeczeństwo irańskie do obecnego systemu. Wielu Irańczyków nie chce być kierowanych przez obcego polityka w walce o przyszłość swojego kraju.
Brak opozycji: Co dalej?
W Iranie nie ma wyraźnej opozycji, co może prowadzić do stworzenia politycznej próżni po ewentualnej rewolucji. Zachód zbyt często zapomina, że każdy kraj ma swoje unikalne drogi do rozwoju.
Drogowskazy do przyszłości: Czy powstanie demokracja?
Przemiany w Iranie nie nastąpią w wyniku rewolucji, ale przez ewolucję. Irańczycy muszą na nowo odkryć, co znaczy być "nowoczesnym" w ich własnym kontekście, a przy tym nie można ignorować religijnych i świeckich aspektów społeczeństwa.