W Polsce następują drastyczne zmiany dotyczące zwolnień lekarskich, które mają wpływ na wszystkie osoby korzystające z L4. Co dokładnie się zmienia?

Nowe przepisy zapewnią większe zasady dotyczące tego, co można robić podczas zwolnienia lekarskiego. Wprowadzenie dokładnych regulacji zmienia dotychczasowy system, w którym lekarze mogli oznaczać zwolnienia jako „1” (zalecenie pozostania w domu) lub „2” (możliwość wychodzenia). Teraz każda osoba na L4 z kodem „2” będzie mogła zajmować się jedynie podstawowymi czynnościami dnia codziennego, jak zakupy czy wizyty u lekarza.

Ciekawą nowością jest wprowadzenie możliwości wykonywania pracy podczas zwolnienia, jeśli lekarz stwierdzi, że stan zdrowia pacjenta na to pozwala. Przykładowo, pracownik może kontynuować pracę umysłową, ale tylko jeśli nie wpłynie to na proces leczenia. Ta zmiana jednak budzi wiele kontrowersji. Ekspert Mikołaj Zając zwraca uwagę, że może to prowadzić do nadużyć, gdzie pracownicy będą „dorabiać” na zwolnieniu, co podważa całkowitą wiarygodność systemu zwolnień lekarskich w Polsce.

Zając podkreśla, że wprowadzenie bardziej skomplikowanych przepisów może tylko zaostrzyć problem nadużyć. W szczególności, otwartym pozostaje pytanie, co oznacza „zwykłe czynności dnia codziennego” – czy poza zakupami można też chodzić do centrów handlowych? Tego rodzaju niejasności mogą tylko pogłębić kryzys na rynku pracy, jakim jest rosnąca liczba zwolnień. W bieżącym roku wystawiono już 27 mln L4, a prognozy wskazują, że w 2024 roku może być ich jeszcze więcej.

Co więcej, Inspektorzy ZUS będą mieli szersze uprawnienia do kontrolowania, gdzie przebywają osoby na zwolnieniu. Nieuzasadniona nieobecność w miejscu zamieszkania może prowadzić do cofnięcia zasiłku. Ekspert uważa, że to krok w dobrą stronę, mający na celu ukrócenie nadużyć.

Stawiając te zmiany w kontekście rosnącego bezrobocia – które według danych wynosi już 5,4% – można się zastanawiać, czy to nie jest czas na zmiany w samej konstrukcji systemu L4, które zapewnią lepszą równowagę między ochroną pracowników a interesami przedsiębiorców?

Zający akcentuje, że aby zminimalizować nadużycia, system powinien być bardziej rygorystyczny. Ograniczenie teleporad do maksymalnie trzech dni wydaje się jednym z kluczowych rozwiązań, podobnie jak wprowadzenie obowiązku informowania pracodawcy o nieobecności w dniu wydania zwolnienia. Jest to nie tylko kwestia porządku, ale także poprawy zarządzania zespołami w firmach.

Warto również podkreślić, że możliwość wystawiania zwolnień wstecz, co w tej chwili ma miejsce, może rodzić dodatkowe zagrożenia. Ekspert sugeruje, że zwolnienia powinny być wystawiane z datą bieżącą, a wsteczne powinny być dopuszczalne tylko w wyjątkowych, jasno określonych sytuacjach.

Wydaje się, że nowe regulacje mogą wprowadzić niepewność w środowisku pracy. Czy w rezultacie przyniosą zamierzony skutek, czy też doprowadzą do jeszcze bardziej zatrważających nadużyć? To pytanie pozostaje otwarte, a czas pokaże, jak rynek pracy poradzi sobie z nowymi wyzwaniami.