Rosja wprowadza nowy komunikator MAX, który ma stać się lokalnym odpowiednikiem chińskiego WeChata. Aplikacja, rozwijana przez koncern VK, oferuje rozmowy, płatności oraz dostęp do portalu e-administracji "Gosusługi". Już od września 2025 roku będzie preinstalowana na wszystkich telefonach sprzedawanych w Rosji, a urzędnicy będą zobowiązani do korzystania z niej w korespondencji służbowej.

Jednak eksperci, tacy jak Irina Borogan z Center for European Policy Analysis, ostrzegają, że MAX ma potencjał, aby stać się "cyfrowym gułagiem", łącząc identyfikację użytkowników z systemem płatności Banku Rosji oraz przechowując dane na serwerach, które mogą być łatwo dostępne dla FSB.

Rosja Eliminuje Konkurencję

Rząd nie kryje zamiaru zablokowania zagranicznych aplikacji. W lipcu 2025 roku deputowany Anton Gorelkin zapowiedział, że WhatsApp powinien przygotować się do opuszczenia rosyjskiego rynku. Meta, uznawana w Rosji za organizację ekstremistyczną, ma znaleźć się na liście niedozwolonych programów. Choć Telegram pozostaje formalnie legalny, rząd również go monitoruje.

YouTube Słabnie pod Kontrolą

Główna platforma wideo, YouTube, jest regularnie dławiona. Już w połowie 2024 roku szybkość transmisji w sieci spadła poniżej 2 Mbps, co znacznie ogranicza komfort korzystania. Ograniczenia rozpoczęły się w lipcu 2024 roku i objęły także protokół QUIC w styczniu 2025 roku.

Pomimo intensywnych kampanii promocyjnych, rosyjskie alternatywy, takie jak VK Video czy RuTube, nie osiągnęły nawet 30% rynku.

Wojna z VPN-ami

Roskomnadzor zablokował już 197 usług VPN. W reakcji na to, Apple usunął szereg aplikacji związanych z VPN z rosyjskiego App Store, grożąc firmom poważnymi karami.

W lipcu 2025 roku Putin podpisał ustawę zakazującą reklamowania VPN-ów oraz zwiększającą grzywny za ich nielegalne używanie. To oznacza, że każdy użytkownik VPN staje się potencjalnym przestępcą.

Cenzura i Regulacje w Sieci

Znowelizowane przepisy penalizują nawet "umyślne wyszukiwanie treści ekstremistycznych", co tworzy atmosferę strachu wśród internautów. Nawet osoby, które publikują prorzędowe treści, mogą być zagrożone represjami.

Ustalono także nowe wymagania techniczne dotyczące sprzętu sieciowego, co umożliwia łatwiejsze blokowanie dostępu do zagranicznych serwerów.

Rosyjska Cenzura a Globalny Kontekst

Rosyjski model cenzury zyskuje popularność w innych krajach autorytarnych, które widzą w "cyber-suwerenności" sposób na unikanie zachodnich sankcji. Jednak wiele organizacji ostrzega, że może to stworzyć niebezpieczny precedens dla globalnej integralności internetu.

Mimo ogromnych wysiłków, Rosja boryka się z brakiem wyspecjalizowanej kadry IT oraz zaawansowanych technologii. Wzrost liczby użytkowników VPN na poziomie 30% pokazuje, że ludzie chcą znaleźć sposób na obchodzić blokady.

Przyszłość rosyjskiej cyfrowej izolacji pozostaje niepewna, a nadchodzące miesiące mogą ujawnić, czy Kreml zdoła utrzymać tę skomplikowaną sieć kontroli w dobie kryzysu gospodarczego.