Saturn straci pierścienie! Co to oznacza dla astronomów i pasjonatów kosmosu?
2025-03-07
Autor: Magdalena
Saturn, jedna z najbardziej fascynujących planet w Układzie Słonecznym, znany ze swoich przepięknych pierścieni, przeżyje niezwykłe zjawisko już 23 marca 2025 roku. Wówczas pierścienie staną się praktycznie niewidoczne z Ziemi. To zjawisko, określane jako przejście przez płaszczyznę pierścieni, występuje rzadko i związane jest z unikalną orbitą Saturna oraz jego nachyleniem w stosunku do naszej planety.
Saturn, podobnie do Ziemi, krąży wokół Słońca, ale jego cykl obiegowy trwa aż 29,4 roku. Ponadto, oś obrotu planety jest nachylona pod kątem 26,7 stopnia względem płaszczyzny orbity. Dzięki temu pierścienie, ułożone wokół równika Saturna, są zazwyczaj widoczne z Ziemi pod różnymi kątami, odbijając promienie słoneczne i tworząc spektakularny widok.
Jednak dwa razy podczas pełnego obiegu Saturna, pierścienie ustawiają się dokładnie krawędzią w kierunku Ziemi. Ponieważ ich grubość wynosi zaledwie kilka dziesiąt metrów (przy średnicy niemal 100 000 km), stają się prawie niewidoczne. Ostatni raz tego rodzaju zjawisko miało miejsce w 2009 roku, a następne zobaczymy w marcu 2025.
Podczas tego zjawiska Saturn będzie przypominał zwykłą, bladą, żółtawą kulę. Tylko najpotężniejsze teleskopy będą w stanie dostrzec delikatną linię wokół równika planety, będącą pozostałością po pierścieniach. Chociaż widok ten może rozczarować miłośników astronomii, ma swoje zalety – w przeszłości, gdy pierścienie były niewidoczne, astronomowie odkryli 13 nowych księżyców Saturna oraz zewnętrzny pierścień E.
Niestety, nawet jeśli pierścienie byłyby widoczne, obserwacja planety w marcu 2025 roku będzie wyjątkowo trudna. W tym czasie Saturn będzie znajdował się bardzo blisko Słońca na niebie, co utrudni jego dostrzeganie przez amatorski sprzęt. Dopiero w kwietniu i maju 2025 roku Saturn zacznie ponownie ukazywać się na porannym niebie, a wtedy pierścienie znów staną się widoczne.
To zjawisko nie tylko wzbudza zainteresowanie astronomów, ale również otwiera nowe możliwości badawcze. Obserwacja Saturna w tym okresie może przynieść cenne informacje o procesach formowania się planet oraz dynamice układów planetarnych. Zatem, chociaż możemy stracić z oczu pierścienie, to mogą one przynieść jeszcze więcej naukowych odkryć w przyszłości.