Dramatyczna sytuacja finansowa Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie ujawniona przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK) budzi ogromne kontrowersje. Jak wykazano w najnowszym raporcie, zadłużenie instytutu przekracza 112 milionów złotych, co stawia w wątpliwość dalszą jego działalność. Mimo wielokrotnych prób restrukturyzacji, sytuacja finansowa pozostaje krytyczna, a działania podejmowane przez kolejnych dyrektorów nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Na dzień 30 czerwca 2024 roku, zadłużenie wyniosło ponad 112 milionów złotych, a działania mające na celu poprawę sytuacji finansowej okazały się nieskuteczne. Problemy te związane są z niegospodarnym zarządzaniem, w tym błędnymi decyzjami kredytowymi oraz brakiem skutecznej windykacji, co doprowadziło do przedawnienia roszczeń na kwotę ponad 50 tysięcy złotych. W latach 2021–2024 suma odsetek wyniosła alarmujące 2,36 miliona złotych.

Zaskakujące jest także to, że 26% pracowników naukowych instytutu nie posiadało umów o zakazie konkurencji. To oznacza, że mogli oni podejmować zatrudnienie w innych instytucjach, co negatywnie wpłynęło na jakość badań i publikacji naukowych. Liczba tych publikacji drastycznie malała, co rodzi obawy o przyszłość instytutu i jego rolę w polskiej nauce.

Co więcej, instytut uzyskał najniższą kategorię naukową B+ w dziedzinie nauk medycznych, co potwierdza spadek jakości prowadzonej działalności. Dodatkowo, zakres działalności leczniczej nie był zgodny z danymi w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą. Zdarzały się sytuacje, że w rejestrze figurowały placówki, które w ogóle nie istniały w strukturze instytutu.

Wezwania do działania są jasne. Potrzebna jest pilna transformacja w zarządzaniu instytutem, aby uratować go przed finansową katastrofą oraz odbudować jego randze w środowisku naukowym. Czy minister zdrowia podejmie odpowiednie kroki, aby zapobiec dalszej degradacji instytutu, który od 1951 roku prowadzi badania w zakresie zdrowia psychicznego i chorób układu nerwowego? O to modne pytanie, które nie porzuci się tak łatwo.

Dla zainteresowanych głębszą analizą problemów instytutu, NIK planuje kolejny audyt, który może ujawnić jeszcze więcej nieprawidłowości. Jedno jest pewne – sytuacja w Instytucie Psychiatrii i Neurologii z pewnością zasługuje na uwagę i zdecyduje o przyszłości instytutu oraz jego wpływie na badania w dziedzinie zdrowia psychicznego w Polsce.