Wstęp

Wszystko rozwinęło się w niezwykle szybkim tempie. Zaledwie kilka dni przed rosyjską inwazją, 17 lutego, ukraiński parlament przegłosował ustawę umożliwiającą przeniesienie danych rządowych do chmury. Ta decyzja okazała się kluczowa, gdyż wkrótce Rosjanie zaatakowali ukraińską infrastrukturę krytyczną, a uratowane dane stały się jednym z fundamentów dążenia do zbudowania 'najwygodniejszego cyfrowego państwa na świecie'.

Transformacja cyfrowa w Ukrainie

Ministerstwo Transformacji Cyfrowej, które powstało zaledwie pięć lat temu, może się pochwalić sukcesami w digitalizacji, co zaowocowało piątą pozycją Ukrainy w rankingu Indeksu Usług Online UNESCO. Jeszcze sześć lat temu Ukraina znajdowała się na dalekiej setnej pozycji.

Diia: Państwo w smartfonie

Serce ukraińskiej rewolucji cyfrowej stanowi superaplikacja Diia, porównywana do polskiego mObywatela, oferująca jednak znacznie szerszy zakres usług. Dziś jest używana przez 22 miliony Ukraińców, co stanowi ponad 70% użytkowników smartfonów w kraju. Diia to rządowa aplikacja mobilna, która umożliwia dostęp do 28 dokumentów oraz ponad 30 różnych usług państwowych w jednym miejscu.

— Ukraina jest pierwszym krajem na świecie, w którym cyfrowe paszporty mają pełną moc prawną równą paszportom papierowym i plastikowym — podkreśla wiceminister. — Możesz w pełni korzystać z cyfrowych dokumentów w hotelach, urzędach i na poczcie. Nie potrzebujesz nosić fizycznego paszportu.

Diia oferuje różnorodne usługi, takie jak płacenie podatków, grzywien, podpisywanie dokumentów czy zakładanie kont bankowych. — Obecnie Diia współpracuje z ponad 15 tysiącami małych i średnich przedsiębiorstw na Ukrainie, a także wdrażamy osobne protokoły integracyjne w celu usprawnienia procesów biznesowych — dodaje Fedorov.

Zawieranie małżeństw w online

Jedną z najbardziej innowacyjnych usług, która powstała w odpowiedzi na obecną sytuację, jest możliwość zawierania małżeństw online. — Wielu naszych mężczyzn znajduje się na pierwszej linii frontu, a wiele kobiet jest poza granicami kraju — tłumaczy wiceminister.

Proces zawarcia małżeństwa przez aplikację Diia jest zadziwiająco prosty — para składa oświadczenie za pomocą aplikacji, a po akceptacji przez drugą stronę umawiana jest wideokonferencja z urzędnikiem stanu cywilnego. Ceremonia odbywa się zgodnie z przepisami prawa, a po udzieleniu odpowiedzi twierdzących małżeństwo zostaje automatycznie zarejestrowane w systemie państwowym.

Małżeństwa tak, rozwody (jeszcze) nie

Małżeństwa zawarte przez aplikację Diia mają pełną moc prawną i są równoważne z tradycyjnymi ślubami, co zapewniają zaawansowane zabezpieczenia biometryczne. Co ważne, liczba cyfrowych oświadczeń o chęci zawarcia małżeństwa znacznie przewyższa liczbę finalnie zawartych małżeństw — proporcje wynoszą ponad 2 miliony do 2,5 tysiąca.

Mimo że aplikacja Diia umożliwia zawieranie małżeństw online, na pytanie o możliwość rozwodów w takiej samej formie, wiceminister odpowiada z uśmiechem: — Jeszcze nie. Myślimy pozytywnie. Robimy to krok po kroku i prawdopodobnie wkrótce również dojdzie do rozwodów. Na razie koncentrujemy się głównie na zawieraniu małżeństw.

Edukacja i rehabilitacja online

Ukraina nie kończy swoich cyfrowych usług na Diia. Drugim najważniejszym projektem jest aplikacja edukacyjna Mrija, wspierająca program szkolny. Planowane jest także szerokie wprowadzenie sztucznej inteligencji, aby pomóc w bardziej spersonalizowanej edukacji. — Chcemy postrzegać AI jako nowy fundament systemu edukacyjnego — mówi Fedorov.

Wirtualna rzeczywistość ma również być wykorzystana w rehabilitacji wojennych inwalidów. Stworzona przez zespół specjalistów z Tarnopola aplikacja AR Vidnova monitoruje postępy rehabilitacyjne.

Walka z korupcją przez cyfryzację

Ważnym aspektem cyfryzacji Ukrainy jest walka z korupcją. — Mówi się, że Ministerstwo Transformacji Cyfrowej to najlepsza instytucja antykorupcyjna, ponieważ digitalizujemy wszystko, więc nie można zdigitalizować korupcji — informuje wiceminister. Szacuje się, że efekty antykorupcyjne wdrożonych usług cyfrowych sięgają około 1,5 miliarda dolarów.

Współpraca z technologią i integracja europejska

Ukraina buduje swoją infrastrukturę, korzystając z usług amerykańskich gigantów technologicznych. Pomoc Amazon Web Services przy migracji danych oraz program Google dla startupów są tego doskonałym przykładem. Diia i Vidnova działają na bazie oprogramowania Cisco.

Fedorov podkreśla także pomoc ze strony administracji USA, zaznaczając, że w ostatnich pięciu latach USA były znaczącym wsparciem dla cyfrowej transformacji w Ukrainie.

Ukraina nie zapomina również o integracji europejskiej, biorąc udział w Europejskim Konsorcjum Portfela Cyfrowego. — Jesteśmy jedynym krajem spoza UE, który uczestniczy w sześciu różnych programach pilotażowych. Dążymy do zgodności ze standardami UE — stwierdza wiceminister.

Inspiracje z zagranicy

Ukraina korzysta również z doświadczeń państw takich jak Estonia, która stała się technologicznym mentorem dla Kijowa. — Uczymy się wiele od Estonii, nazywamy ją naszym cyfrowym mentorem. Jesteśmy dumni, że mogą być zainspirowani naszymi doświadczeniami — dodaje wiceminister.

Ukraina dzieli się swoimi osiągnięciami, udostępniając kod Diia jako open source. Na podstawie ukraińskich doświadczeń Estonia stworzyła własną superaplikację 'EST', która ma zacząć działanie pod koniec 2024 roku.

Podsumowanie

— Naszym celem jest zbudowanie najwygodniejszego cyfrowego państwa na świecie — podsumowuje Fedorov, wskazując na dalszy rozwój marki 'Cyfrowa Ukraina' i opracowanie krajowej strategii AI. — Budujemy nie tylko nowy kraj, ale nowy fundament technologiczny, który ma przyczynić się do odbudowy Ukrainy po wojnie.