Dr Anna Adamska-Gallant została wybrana na sędzię Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) w Strasburgu przez Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy. To historyczny moment, ponieważ jest pierwszą kobietą z Polski na tym stanowisku.

W ETPCz Adamska-Gallant zajmie się sprawami wnoszonymi przeciwko Polsce, w tym dotyczącymi kontrowersyjnej reformy sądownictwa. Wyraziła obawy dotyczące tzw. neosędziów, czyli sędziów mianowanych przez Krajową Radę Sądownictwa (KRS) po 2018 roku. Podczas rozmowy, stwierdziła, że jeśli wdrożone zostaną aktualnie promowane rozwiązania dotyczące ich statusu, to do Trybunału zaczną trafiać skargi na niezgodność tych mianowań z prawem.

Adamska-Gallant jasno wyjaśniła, że planowane zmiany mają na celu stwierdzenie, że powołania sędziów przez KRS są pozbawione mocy prawnej. Jej wybór, uzyskany w pierwszej rundzie głosowania z 107 głosami na 154, pokazuje silne poparcie dla jej kandydatury.

W obliczu skomplikowanych wyzwań przed ETPCz, takich jak zmiany klimatyczne, dezinformacja oraz konflikty zbrojne, Adamska-Gallant podkreśla, że rola sądu w kształtowaniu przyszłości jest nie do przecenienia. Zauważyła, że często występują opóźnienia w wdrażaniu wyroków Trybunału w krajach europejskich, co jest szczególnym wyzwaniem dla wpływu trybunału na systemy prawne.

Nawiązując do kwestii praworządności, wyraziła wątpliwości co do przyszłości sporu w Polsce, sugerując, że dalsze skargi nadal będą się pojawiać, jeśli obecne reformy sądownictwa nie ulegną zmianie. Dodała, że zamiast optymizmu, rzeczywistość wskazuje na potrzebę dokładnych reform.

Adamska-Gallant, posiadająca doświadczenie nie tylko w polskim systemie prawnym, ale również na Bałkanach i w Ukrainie, gdzie uczestniczyła w reformach prawa, zgłasza nadzieję, że jej wiedza będzie pomocna w pełnieniu obowiązków sędziowskich w ETPCz. Jej zaangażowanie w sprawy dotyczące zbrodni wojennych oraz przemoc seksualną stanowi istotny aspekt jej kariery.

Z perspektywy Adamskiej-Gallant, nadchodzące czasy mogą przynieść istotne rozstrzyganie spraw, w tym te dotyczące statusu neosędziów, co może wywierać dalszy wpływ na niezależność wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Jak sama zauważa, wyzwania stojące przed Trybunałem są ogromne, a jego działania będą miały kluczowe znaczenie w kontekście przyszłości praw człowieka w Europie.