Statek "Oceania": Naukowcy w obliczu kryzysu po cofnięciu finansowania
2024-10-19
Autor: Agnieszka
Niespodziewana decyzja Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego o cofnięciu finansowania dla statku "Oceania" wstrząsnęła polskim środowiskiem naukowym. Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk (PAN) wyraził swoje zaniepokojenie, podkreślając, że po 35 latach działalności i znaczących osiągnięciach w badaniach oceanograficznych, nagłe odcięcie kluczowego źródła wsparcia jest trudne do zrozumienia.
Statek "Oceania" jest jedynym statkiem przystosowanym do prowadzenia badań poza Morzem Bałtyckim. Ostatnie wsparcie finansowe pokrywało nie tylko bieżące koszty, ale również niezbędne remonty i przeglądy, które są wymagane przez przepisy prawa morskiego. Specjaliści alarmują, że brak odpowiednich funduszy może prowadzić do "zezłomowania statku", co będzie miało katastrofalne konsekwencje dla polskiej nauki.
Jakub Wiech, ekspert ds. energetyki, zdradził, że roczne utrzymanie "Oceanii" kosztowało państwo około 10 milionów złotych. Bez tego wsparcia utrzymanie statku staje się niewykonalne, co może doprowadzić do utraty dostępu do badań i funduszy z Unii Europejskiej oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, które były kluczowe dla polskiej nauki.
Ministerstwo nauki zadeklarowało 'pilne rozpatrzenie sprawy' po gwałtownej krytyce ze strony naukowców oraz społeczności akademickiej. Równocześnie, instytucje badawcze apelują o ponowną rewizję decyzji, podkreślając, że utrata tak cennego zasobu badawczego, jakim jest statek "Oceania", narazi Polskę na poważne straty w dziedzinie badań oceanograficznych oraz ekologicznych.
Warto dodać, że "Oceania" została zbudowana w 1985 roku w Stoczni Gdańskiej i od tego czasu prowadziła wiele misji badawczych w różnych zakątkach mórz i oceanów, w tym także w Arktyce, przyczyniając się do rozwoju wiedzy o zmianach klimatycznych i ich wpływie na ekosystemy.
Cała sytuacja budzi obawy o przyszłość badań oceanicznych w Polsce, a także o ich wpływ na ekologiczną politykę kraju w kontekście globalnych wyzwań związanych z ochroną środowiska.