Tropikalne choroby pojawiają się w Europie. Czy Polska jest zagrożona?
2024-07-05
Autor: Tomasz
Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) poinformowało, że od początku 2023 roku odnotowano na kontynencie europejskim 130 przypadków dengi, groźnej choroby wirusowej, najczęściej występującej pierwotnie w Afryce i tropikach. Choroba jest przenoszona przez komary, a najwięcej zakażeń miało miejsce w krajach Unii Europejskiej.
Państwowy Instytut Higieny (PIH) zwraca uwagę, że z każdym rokiem rośnie liczba przypadków tropikalnych infekcji w Polsce. W związku z tym, PIH zaleca szczepienia osobom, które nie są uodpornione, a także podróżującym do egzotycznych krajów. Choroby takie jak malaria, gorączka Zachodniego Nilu, bakteryjna wibrioza, wirus chikungunya oraz schistosomatoza zaczynają migrować na nowe tereny.
Komar tygrysi, który jest głównym przenosicielem dengi w Europie, jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych gatunków w Azji Południowo-Wschodniej. Ten rodzaj komara został przywleczony na inne kontynenty, zagrażając mieszkańcom innymi poważnymi chorobami, takimi jak chikungunya, żółta febra, gorączka Zachodniego Nilu, czy japońskie zapalenie mózgu.
Komar tygrysi, nazwany tak ze względu na charakterystyczne czarno-białe paski, zyskał na popularności w Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Francji, Niemczech, Grecji, Włoszech, Malcie, Portugalii, Rumunii, Słowenii i Hiszpanii. Zagraża on również Polsce, zwłaszcza że został odnotowany w krajach blisko jej granic.
Klimatyczne zmiany, które sprzyjają komarom, powodują, że coraz więcej tropikalnych chorób może docierać do Europy. Przykład komara żółtej febry, który przenosi wirusy dengi, chikungunya i Zika, pokazuje, że nie jest to tylko teoretyczna możliwość. W 2022 r. pojawił się on na Cyprze, co zwiększa ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się.
W 2023 roku zarejestrowano przypadki infekcji wirusem Zachodniego Nilu w Sewilli, a Anopheles sacharovi, komar przenoszący malarię, ponownie pojawił się we Włoszech po ponad 50 latach nieobecności. Profesor Stanisław Ignatowicz z Katedry Ochrony Roślin Instytutu Nauk Ogrodniczych SGGW w Warszawie ostrzega, że jest bardzo prawdopodobne, iż komar tygrysi pojawi się w Polsce.
Zmiany klimatyczne wpływają na wzrost liczby przypadków infekcji tropikalnych na całym świecie. W 2022 roku odnotowano rekordową liczbę przypadków dengi na świecie, przekraczającą 6,5 miliona w ponad 80 krajach, z czego zmarło 7300 osób. WHO podkreśla, że za tę sytuację odpowiadają różne czynniki, takie jak zwiększone rozprzestrzenienie komarów przenoszących dengę, zmiany klimatyczne oraz zaburzenia polityczne i gospodarcze.
Eksperci zauważają również, że zmiany klimatyczne sprzyjają wzrostowi liczby opadów i wilgotności, co jest korzystne dla komarów. Zjawisko El Nino w połączeniu z globalnym ociepleniem sprawiło, że 2023 rok był najcieplejszym rokiem w historii. WHO zaznacza także, że kraje borykające się z niestabilnością polityczną i finansową są szczególnie narażone na pogorszenie sytuacji zdrowotnej, zwłaszcza w kontekście pandemii COVID-19.