Tysiące Serbów zebrało się w sobotę na centralnym placu Belgradu, aby protestować przeciwko rządowym planom związanym z eksploatacją litu i boru. Protest odbył się w dniu upłynięcia 40-dniowego terminu, który obiecał wprowadzenie stałego zakazu badań geologicznych oraz eksploatacji tych minerałów.

Serbowie walczą o swoje zdrowie i środowisko

O godzinie 19:00 tysiące demonstrantów rozpoczęło marsz w kierunku jednego z najbardziej ruchliwych mostów na rzece Sawie, z zamiarem jego blokady. Według danych serbskiego MSW, w proteście uczestniczyło ok. 27 tysięcy osób. Protesty były spokojne, choć niedaleko zgromadził się niewielki kontraprotest z serbskimi i rosyjskimi flagami oraz drewnianymi krzyżami prawosławnymi.

Aktywista Zlatko Kokanović, jeden z organizatorów, apelował o pokojowy przebieg protestu: "Nie ma odwrotu, będziemy bronić Serbii."

Dość kłamstw!

Wielu uczestników miało dość kłamstw i manipulacji ze strony władzy. Milosz, 35-letni protestujący, powiedział: "Trzy lata temu obiecano nam, że sprawa jest skończona. Dziś znowu muszę wychodzić na ulicę, bo znów nas okłamano." 25-letnia Jovana dodała: "Mówią nam, że cały kraj się wzbogaci, ale wzbogacą się tylko elity, a naród jak zwykle poniesie konsekwencje."

Transparenty i wykrzykiwane hasła przeciwko władzom

Protestujący nieśli ze sobą liczne transparenty, takie jak “Stop Rio Tinto” oraz “Nie dla kopania i wyzysku”. Wykrzykiwali oskarżenia o zdradę pod adresem serbskich władz przez cały czas trwania marszu.

Rosja ostrzega Vučića

Prezydent Aleksandar Vučić poinformował, że otrzymał ostrzeżenie od rosyjskich służb o planowanym w Serbii zamachu stanu. Wicepremier Aleksandar Vulin porównał demonstracje do "kolorowych rewolucji", oskarżając zachodnie służby o ich organizację.

Kontrowersyjny projekt Jadar

Sobotni protest jest kontynuacją serii demonstracji, które trwają od dwóch tygodni w wielu miastach Serbii. Decyzja rządu o przywróceniu projektu Jadar, czyli eksploatacji litu przez międzynarodowy koncern Rio Tinto, była iskrą zapalną. Projekt ten został wstrzymany na początku 2022 roku po masowych protestach społecznych.

Przypomnijmy, że 19 lipca w Belgradzie podpisano protokół ustaleń między UE a Serbią w sprawie strategicznego partnerstwa dotyczącego zrównoważonych surowców oraz łańcuchów produkcji akumulatorów i pojazdów elektrycznych.

Dr Ewa Knapik z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie podkreślała w 2023 roku: „Lit jest kluczowy dla elektromobilności. Zapotrzebowanie na ten surowiec w naszym kraju i sąsiedztwie będzie rosnąć, szczególnie w kontekście odchodzenia od samochodów spalinowych w UE.”

Czy Serbia stanie się kolejnym polem walki o surowce strategiczne? Śledź nas, aby być na bieżąco!