Udar mózgu – alarmujący wzrost przypadków

Jak wskazuje raport Polskiego Towarzystwa Neurologicznego oraz Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum z sierpnia 2024 roku, zatytułowany "Neurologia w Polsce. Stan obecny i perspektywy rozwoju", w Polsce co roku udar mózgu, znany również jako "zawał mózgu", dotyka ponad 90 tysięcy osób. Interesujące jest, że jeszcze kilka lat temu liczba ta była o 20 tysięcy niższa, co spowodowało alarm wśród lekarzy.

Główne przyczyny tego niepokojącego trendu to zły styl życia, nadmierne spożycie wysoko przetworzonej żywności bogatej w sól i tłuszcze trans, używki, stres oraz brak odpowiedniego wypoczynku. Co ważne, problem udarów coraz częściej dotyczy osób młodszych. Udar niedokrwienny mózgu nie tylko prowadzi do zgonu, ale również jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności. Statystyki pokazują, że jedna piąta osób, które przeżyją ostry udar, wymaga stałej opieki do końca życia.

Na świecie udar mózgu jest trzecią przyczyną zgonów i najczęstszą przyczyną trwałej niepełnosprawności dorosłych. Szacuje się, że co czwarta lub piąta osoba doświadczy udaru mózgu w swoim życiu, a co szósta nie przeżyje tego zdarzenia.

Przyczyny udaru mózgu

Udar niedokrwienny, potocznie nazywany zawałem mózgu, powstaje wskutek niedrożności naczynia krwionośnego, które zaopatruje mózg w krew. Do jego głównych przyczyn należą:

- **Zakrzepica**: Zakrzep tworzy się w naczyniach mózgowych – najczęściej w tętnicach wewnątrzczaszkowych, na skutek miażdżycy lub uszkodzenia ściany naczynia.

- **Zatorowość**: Zator powstaje w innym miejscu, np. w sercu przy migotaniu przedsionków, a następnie przemieszcza się do naczyń mózgowych, blokując przepływ krwi.

- **Miażdżyca**: Złogi cholesterolu i innych substancji gromadzą się na ścianach naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich zwężenia.

- **Nadciśnienie tętnicze**: Wysokie ciśnienie krwi może uszkadzać naczynia krwionośne, co sprzyja powstawaniu zakrzepów i zatorów.

- **Inne choroby**: Cukrzyca, zaburzenia krzepnięcia, choroby serca oraz choroby zapalne mogą również zwiększać ryzyko wystąpienia udaru.

Objawy udaru mózgu

Objawy udaru mózgu pojawiają się nagle i zależą od obszaru mózgu, który został uszkodzony. Najczęściej występujące symptomy to:

- **Nagłe osłabienie lub paraliż** jednej strony ciała, np. twarzy, ręki lub nogi.

- **Problemy z mówieniem** i rozumieniem – mogą wystąpić trudności w wyrażaniu myśli lub zrozumieniu mowy otoczenia.

- **Zaburzenia widzenia** – trudności w widzeniu na jedno oko, podwójne widzenie lub częściowa utrata pola widzenia.

- **Nagły, silny ból głowy** – czasami opisywany jako "najgorszy ból w życiu", który może być towarzyszony nudnościami i wymiotami.

- **Problemy z równowagą i koordynacją** – mogą wystąpić zawroty głowy oraz trudności w chodzeniu, co prowadzi do upadków.

Ważne, aby rozpoznać objawy udaru jak najszybciej. Metoda FAST pomaga w szybkiej diagnozie:

- **F (Face)** – opadnięcie kącika ust, asymetria twarzy.

- **A (Arms)** – osłabienie lub niemożność uniesienia jednej ręki.

- **S (Speech)** – problemy z mówieniem, niewyraźna mowa.

- **T (Time)** – szybka reakcja jest kluczowa, dlatego należy natychmiast wezwać pomoc.

Leczenie i zapobieganie

Czas rozpoczęcia leczenia jest kluczowy dla zminimalizowania uszkodzenia mózgu. W przypadku podejrzenia udaru mózgu niezwłocznie wezwij pogotowie. Leczenie udaru mózgu obejmuje metody farmakologiczne, takie jak leki trombolityczne, oraz zabiegi chirurgiczne w niektórych przypadkach. Zapobieganie udarom koncentruje się na kontrolowaniu czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie, cukrzyca, hipercholesterolemia oraz na zdrowym stylu życia, który obejmuje regularną aktywność fizyczną, zdrową dietę i właściwy sen.

Osoby, które podejmują działania w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia udaru mózgu, mają szansę na dłuższe i zdrowsze życie.

Czy wiesz, że mogą istnieć proste sposoby na sprawdzenie stanu zdrowia serca? Wybierz schody zamiast windy!