Zbliżająca się umowa o wolnym handlu z państwami Mercosur, obejmującymi Argentynę, Brazylię, Boliwię, Paragwaj, Urugwaj oraz Wenezuelę, a także ich stowarzyszonymi partnerami takimi jak Chile, Peru, Ekwador, Kolumbia, Gujana i Surinam, może wywołać poważne skutki dla polskiego rynku. Negocjacje miały się zakończyć 6 grudnia w Urugwaju, mimo zastrzeżeń ze strony Polski oraz Francji, do których dołączyły także Włochy. Jak te zmiany wpływają na jakość żywności i możliwości polskiego rolnictwa?

Tania żywność z Mercosur może przyciągnąć uwagę konsumentów, co teoretycznie powinno przynieść korzyści. Niemniej jednak, niski poziom standardów upraw i hodowli w krajach Mercosur może oznaczać, że polscy rolnicy, którzy podlegają bardzo surowym normom, będą mieli trudności w rywalizacji. Zestawienie jakości żywności produkowanej w UE z tą z amerykańskich regionów może prowadzić do obaw o bezpieczeństwo i jakość produktów na rynku.

Jednak to nie tylko rolnictwo stoi w obliczu kryzysu. Przemysł tytoniowy, z którego Polska była jednym z głównych eksporterów na świecie, może również ucierpieć. Wartość eksportu wyrobów tytoniowych w 2023 roku wyniosła 5,4 miliarda euro, co czyni nasze wyroby tytoniowe jednymi z kluczowych produktów rolnych eksportowanych z Polski. Państwo Polskie uzyskuje z tego sektora daniny, które w 2022 roku wyniosły 28 miliardów złotych. Ponadto, aż 85% produkcji papierosów jest kierowane na eksport do krajów Unii Europejskiej.

Najwięksi odbiorcy naszych wyrobów to Niemcy, których udział wynosi 39% całkowitego eksportu, a następnie Hiszpania i Włochy. Jednakże, biorąc pod uwagę, że Brazylia jest jednym z największych producentów i eksporterów surowego tytoniu, można się obawiać, że krajowy przemysł może mieć problem z konkurencją na unijnym rynku.

Branża tytoniowa zatrudnia aż 8 tysięcy osób, a dodatkowo 20 tysięcy rolników zajmuje się uprawą tytoniu. Współpraca z fabrykami papierosów angażuje wiele osób, a zagrożenie dla miejsc pracy staje się realne, jeżeli polski rynek zostanie zalany tańszymi produktami z Mercosur. Takie podejście, oparte na niższych standardach, może naruszyć fundamenty całej europejskiej branży rolniczej, która opiera się na jakości, zrównoważonym rozwoju i odpowiedzialności.

Warto również wspomnieć, że polska produkcja tytoniu koncentruje się na niewielkich gospodarstwach rolnych – średnio około 2,2 hektara na producenta. Zaledwie 3605 plantatorów sprzedaje swoje wyroby z łącznej powierzchni wynoszącej niespełna 8000 hektarów. Tak niewielka powierzchnia nie zmienia faktu, że Polska zapisała się jako kluczowy gracz w tej globalnej branży. Zatem pytanie nie brzmi „czy?”, ale „kiedy?” odczujemy w pełni skutki umowy z Mercosur!