W środę Komisja Europejska ogłosiła nowy program o nazwie Czysty Ład Przemysłowy (Clean Industrial Deal), który ma na celu wzmocnienie konkurencyjności oraz odporności europejskiego przemysłu. Program składa się z kilku aktów prawnych, a kluczowymi dokumentami są Plan Działań na Rzecz Energii Dostępnej Cenowo (Action Plan for Affordable Energy) oraz Omnibus, mający na celu uproszczenie prawa w zakresie raportowania zrównoważonego rozwoju.

Program ten koncentruje się na dwóch głównych grupach podmiotów: przemyśle wysoko energochłonnym oraz technologii zielonej energii (clean tech). Według Witolda Strzeleckiego, szefa organizacji Business & Science Poland, program ten jest odpowiedzią na dzisiejsze wyzwania, z jakimi boryka się europejska gospodarka, takie jak napięcia geopolityczne czy wolny wzrost gospodarczy. Zauważa on, że kluczem do sukcesu będzie stały monitoring oraz dialog z przedsiębiorstwami, które będą bezpośrednio dotknięte wprowadzanymi rozwiązaniami.

Ekspertka Sonia Buchholtz z Forum Energii mówi, że w nowym pakiecie rozwiązania są korzystne dla przemysłów takich jak stalowy czy cementowy, ale zapowiedź omijania jednak nisko energochłonnych sektorów może prowadzić do problemów z dekarbonizacją w innych dziedzinach. Paweł Wiejski z Instytutu Reform zaznacza, że zakładany wzrost skali odzysku metali ziem rzadkich to krok we właściwym kierunku, jednak obawia się, że mobilizacja 100 miliardów euro na inwestycje może nie być wystarczająca.

Plan Działań na Rzecz Energii Dostępnej Cenowo ma na celu zwalczanie ubóstwa energetycznego oraz redukcję kosztów dla przedsiębiorstw. Zawiera on szereg propozycji dotyczących zmian w opodatkowaniu, wsparcia dla odnawialnych źródeł energii oraz oszczędności rzędu 45 miliardów euro już w tym roku, z możliwością wzrostu do 260 miliardów euro rocznych oszczędności do 2040 roku.

Inwestycje w energię odnawialną oraz szybkie uzyskiwanie pozwoleń mają być kluczowe w Polsce, zwłaszcza, że kraj boryka się z blokadą inwestycji w turbinach wiatrowych od 2016 roku. Marta Anczewska z Instytutu Reform podkreśla, że proponowane zmiany w zakresie taryf sieciowych są istotne, aby zwiększyć elastyczność polskiego systemu energetycznego.

Inny aspekt związany z Omnibus regulującym dyrektywy to znacząca redukcja liczby przedsiębiorstw zobowiązanych do raportowania kwestii ESG, co budzi kontrowersje. Sposób, w jaki poszły wprowadzone zmiany, może zaszkodzić zdolności Europy do sprostania wyzwaniom związanym ze zrównoważonym rozwojem.

Mimo krytyki tego procesu i wątpliwości wśród ekspertów, wielu ma nadzieję, że zmiany te przyczynią się do obniżenia kosztów energii i przyniosą korzyści zarówno małym, jak i średnim przedsiębiorstwom. Jednakże pytania dotyczące rzeczywistej implementacji oraz skutków wprowadzenia nowych regulacji pozostają bez odpowiedzi. Przyszłość wydaje się niepewna, a europejskim firmom może być trudno dostosować się do dynamicznie zmieniającego się rynku.