Jak Zwykła Uwaga Stała się Cenną Walutą

W swojej przełomowej książce "Kultura Świadomości", Thomas Metzinger diagnozuje, że ludzkość boryka się z poważnym problemem - ekonomią zdobywania uwagi. Stwierdza, że nowoczesne algorytmy, zasilane sztuczną inteligencją, nieustannie eksploatują naszą uwagę, przekształcając ją w zyski. W czasach, gdy informacje i rozrywka są dostępne za darmo, nasza uwaga staje się rzadkim dobrem, które jest wykorzystywane na wiele sposobów. Metzinger pyta: kto tak naprawdę kontroluje nasze ograniczone zasoby uwagi – my sami, czy potężne korporacje technologiczne?

Epidemia Rozproszonej Uwagii

Obserwując otoczenie, łatwo dostrzec, że problem narasta. Na przykład, podczas podróży pociągiem z Warszawy do Lublina siedziałem obok osoby, która przez dwie godziny przewijała TikToka, przerywając jedynie na krótki wypoczynek. Obliczyłem, że w ciągu tej podróży jego kciuk wykonał ponad 1400 ruchów! Taki obraz może być niepokojący, ale nie jest odosobniony. Sam często sięgam po telefon w podobnych sytuacjach, co ukazuje, jak powszechne jest to zjawisko.

Jak Nasza Uwaga Znika?

Zamiast krytykować młodzież, warto zadać sobie pytanie – czy kiedykolwiek zastanawialiśmy się, co dzieje się z naszą uwagą, gdy przewijamy media społecznościowe? To momenty, w których wydaje się, że nas tam nie ma. Choć nasze ciała czytają czy scrollują ekran, nasza myśl jest całkowicie zajęta konsumpcją treści. Czy da się w nich dostrzec prawdziwe myślenie?

Przyzwyczajenie i Uzależnienie

Nasz organizm jest zdolny do habituacji, co prowadzi do potrzeby ciągłych bodźców. To właśnie ten mechanizm sprawia, że potrzebujemy coraz więcej, by poczuć satysfakcję. W obliczu tego wyzwania, wielkie korporacje, takie jak Google czy Apple, oferują funkcje monitorowania czasu spędzonego przed ekranem. Ich intencje mogą jednak być bardziej defensywne niż altruistyczne, służące jako argument w obronie ich praktyk handlowych.

Potrzebujemy Zmian!

Nie chcę moralizować – to wyzwanie dotyka nas wszystkich. Wszyscy doświadczamy codziennego rozproszenia uwagi. Metzinger proponuje nową kulturę świadomości, której nauczanie powinno zaczynać się już w szkołach. Prezentując kulturę świadomości, zachęca do refleksji nad tym, jak możemy lepiej zarządzać naszymi procesami myślowymi i stawić czoła współczesnym wyzwaniom, w tym kryzysowi klimatycznemu. Tylko świadomie możemy wprowadzać zmiany – zarówno w naszym życiu prywatnym, jak i na poziomie globalnym.