Nie ma co panikować - Atlantycka Cyrkulacja Termohalinowa (AMOC) nie załamie się tak szybko, jak obawiano się wcześniej. Według najnowszych badań opublikowanych w magazynie "Nature", sformułowano tezę, że do takiego załamania dojdzie raczej po roku 2100. Głównym zagrożeniem związanym z ewentualnym załamaniem AMOC jest gwałtowny wzrost poziomu mórz o 20-30 cm oraz obniżenie temperatury klimatu w Europie nawet o 5-15 stopni Celsjusza. W ostatnich latach pojawiły się jednak kontrowersyjne prognozy, sugerujące, że może to się zdarzyć w ciągu niespełna dwóch dekad, co wywołało niepokój wśród naukowców i ekologów. Nowe analizy, przeprowadzone przez naukowców z brytyjskiego Met Office i Uniwersytetu Exeter, wykazały, że w 34 różnych modelach klimatycznych AMOC nie załama się całkowicie.

Jednak kiedy dokładnie może dojść do załamania AMOC? Modele klimatyczne pokazują, że po dodaniu dużych ilości słodkiej wody do Północnego Atlantyku, AMOC może ulec osłabieniu, ale niekoniecznie całkowitemu zanikowi. Szacuje się, że nawet w obliczu znacznego wzrostu emisji gazów cieplarnianych, możliwości załamania się AMOC są odległe o co najmniej 75 lat. Badania sugerują, że chociaż cyrkulacja będzie osłabiona, pozostanie wspierana wiatrami znad Oceanu Południowego, co teoretycznie może zapewnić jej dalsze funkcjonowanie.

Nie można jednak zbytnio się pocieszać - powiedział Jonathan Baker, naukowiec z Met Office i główny autor badania: - Zmiana klimatu jest nieunikniona, a AMOC zapewne osłabnie. Istnieje ryzyko, że dojdzie do całkowitego załamania się systemu w przyszłości, co może być katastrofalne. Już w przeszłości do takiego załamania doszło, mającego miejsce podczas ostatniej epoki lodowej, kiedy to AMOC zatrzymał wychodzenie z zlodowacenia na wiele lat, powodując ogromne zmiany w klimacie.

Jak AMOC działa? Ten złożony system prądów oceanicznych wpływa na klimat Europy w istotny sposób. Sprawia, że południowa Europa jest znacznie cieplejsza, a jednocześnie na północy, jak na przykładowo archipelagu Lofotów w Norwegii, porty nie zamarzają nawet w zimie. Dzieje się tak, ponieważ wiele słodkiej wody z opadów jest blokowane przez góry w Ameryce Północnej, co prowadzi do obniżenia poziomu wody słonej na dnie Atlantyku, która następnie przemieszcza się w kierunku równika, gdzie znowu jest podgrzewana przez zimowe sztormy.

Każdy scenariusz związany z AMOC jest powiązany z globalnymi zmianami klimatycznymi, jednak wciąż istnieje wiele niewiadomych związanych z przyszłością tego kluczowego systemu prądów oceanicznych. Naukowcy apelują o podjęcie natychmiastowych działań w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, aby zminimalizować zagrożenia związane z dalszymi zmianami klimatu.