Wulkan Somló – Więcej niż Tylko Wino

Somló to niewielki, wygasły wulkan o wysokości 431 metrów, którego majestat wznosi się nad malowniczym krajobrazem Węgier. Choć obecnie słynie głównie z produkcji znakomitego wina, jego znaczenie archeologiczne zostało dostrzeżone już w XIX wieku, kiedy lokalni rolnicy zaczęli natrafiać na starożytne artefakty ukryte w glebie.

Archeologiczne Odkrycie Wieku

W latach 2023–2025 zespół archeologów z Węgierskiego Muzeum Narodowego, wykorzystując nowoczesne technologie, takie jak skanowanie laserowe (LiDAR), magnetometria oraz detektory metali, przeprowadził badania wzgórza. Efekt? Wykrycie aż sześciu skarbów, w których znajdowało się ponad 900 metalowych przedmiotów, w tym biżuteria, militaria i broń.

Starą Historię Nowymi Oczami

Najstarsze z tych znalezisk pochodzą z lat 1400–1300 p.n.e., podczas gdy większość artefaktów datuje się na okres 1080–900 p.n.e. Szczególnie intrygujący jest skarb oznaczony jako Hoard V, w skład którego wchodzą metalowe przedmioty przechowywane w ceramicznym naczyniu – pierwszy taki przypadek w zachodnich Węgrzech z końca epoki brązu. Oprócz metalowych skarbów odkryto również bursztynowe paciorki, fragmenty tkanin, skór oraz kły dzików i świń.

Skarby Wojowników

Odkrycia sugerują, że region Somló mógł być siedzibą elitarnej klasy wojowników, przewodzących plemiennym społecznościom. Monumentalne kurhany oraz bogate groby z wczesnej epoki żelaza wskazują na istnienie złożonych struktur społecznych i rytuałów związanych z deponowaniem metalu.

Mistrzowie Metalurgii?

Wiele z odnalezionych przedmiotów związanych jest z obróbką brązu, co sugeruje, że metalurgia była rozwinięta lokalnie. Choć nie udało się jednoznacznie potwierdzić istnienia warsztatów produkcyjnych, fragmenty budynków i liczne odlewy oraz półprodukty wskazują na zaawansowane umiejętności rzemieślnicze mieszkańców Somló.

Badając Przeszłość Europy

Badania przeprowadzone na Somló dostarczają cennych informacji o przejściu od późnej epoki brązu do wczesnej epoki żelaza w Europie Środkowej – okresu, który do tej pory był słabo poznany. Dokładna dokumentacja znalezisk, z wykorzystaniem fotogrametrii i tomografii komputerowej, pozwala na szczegółową analizę praktyk depozycyjnych oraz struktury społecznej ówczesnych ludów.

Kolejne Kroki w Przyszłość

Zespół archeologów planuje kontynuować badania na wzgórzu Somló, koncentrując się na analizie chronologii osadnictwa i tradycji związanych z deponowaniem metalu. Przyszłe prace mogą przynieść dodatkowe informacje na temat życia i zwyczajów społeczności, które zamieszkiwały ten fascynujący region ponad trzy tysiące lat temu.