Najnowsze badania atmosfery Jowisza ujawniają nieznane dotąd szczegóły dzięki zastosowaniu światła ultrafioletowego. To innowacyjne podejście pozwala na obserwację zjawisk, które są niedostrzegalne w zakresie światła widzialnego, a jednocześnie przynosi cenne informacje na temat dynamiki atmosferycznej największej planety w Układzie Słonecznym.

Wielka Czerwona Plama w nowym świetle

W centrum uwagi znajdują się nowe zdjęcia słynnej Wielkiej Czerwonej Plamy – potężnego antycyklonu, który od wieków budzi zainteresowanie naukowców. Na zdjęciach wykonanych w ultrafiolecie, obszar ten ujawnia jasnoniebieski odcień, kontrastujący z jego charakterystycznym czerwonym kolorem, widocznym w świetle widzialnym. Ta zmiana barwy jest wynikiem różnic w absorpcji i odbiciu fal świetlnych przez atmosferę Jowisza.

Tajemnice ultrafioletu

Oświetlenie ultrafioletowe, niewidoczne dla ludzkiego oka, jednak dostrzegalne przez niektóre zwierzęta, takie jak pszczoły, zostało użyte do stworzenia obrazów w tzw. fałszywych kolorach. Sposób przedstawienia danych pozwala na lepsze zrozumienie struktury atmosfery Jowisza. W nowym badaniu zastosowano filtry F225W, F275W oraz F343N do uzyskania obrazów o zróżnicowanej kolorystyce, co umożliwia analizę detali atmosferycznych.

Gigantyczna burza, która przetrwała wieki

Wielka Czerwona Plama jest największą znaną burzą w Układzie Słonecznym, osiągając średnicę około 16 000 km, co czyni ją większą od Ziemi. Burza ta, obracająca się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, wykonuje pełen obrót w czasie około sześciu dni. Jej istnienie jest udokumentowane od 1831 roku, lecz może mieć korzenie sięgające XVII wieku, kiedy to Giovanni Cassini po raz pierwszy zarejestrował tę ogromną plamę.

Kurcząca się plama: co to dla nas oznacza?

Obserwacje wskazują, że Wielka Czerwona Plama systematycznie maleje. W XIX wieku jej średnica wynosiła około 40 000 km, a obecnie jest to około 16 000 km. To znacząca zmiana w ciągu ostatnich 150 lat, która budzi pytania o dalszy los tej niesamowitej struktury. Naukowcy debatują, czy plama będzie się dalej kurczyć, czy może osiągnie stabilny rozmiar.

Nieodkryte źródło czerwieni

Mimo wielu lat badań, przyczyna intensywnej czerwonej barwy plamy pozostaje zagadką. Jedna z teorii sugeruje, że może to być wynikiem fosforowodoru, który pod wpływem promieniowania słonecznego rozkłada się, tworząc czerwony fosfor. Inne hipotezy dotyczą reakcji chemicznych w górnych warstwach atmosfery, jednak dla żadnej z teorii nie ma jednoznacznych dowodów.

Opozycja Jowisza

Opublikowane zdjęcia zbiegły się z okresem opozycji Jowisza, gdy planeta znajduje się najbliżej Ziemi. W tym czasie możliwe są doskonałe obserwacje, co zachęca astronomów do badań gazowego olbrzyma. Opozycje Jowisza mają miejsce co około 13 miesięcy, co otwiera okno do pełniejszych badań.

Kosmiczna parada planet

Podczas opozycji Jowisza na niebie można było również zaobserwować „paradę planet”. W ówczesnym czasie widoczne były Mars, Wenus, Saturn, Uran i Neptun, co tworzyło niezwykły spektakl. Cztery z tych planet - Jowisz, Wenus, Saturn i Mars - można dostrzec gołym okiem, jednak do obserwacji Urana i Neptuna pomocny jest teleskop. Te zjawiska tworzą nową mapę naszej galaktyki oraz wpływają na badania astrobiologiczne w kontekście poszukiwania życia poza Ziemią. Takie odkrycia otwierają nowe możliwości dla przyszłych misji kosmicznych.