Najnowsze badania prowadzone przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) wywołują prawdziwe zamieszanie w świecie astronomii, kwestionując dotychczasowe teorie dotyczące formowania się planet i gwiazd. Naukowcy przywiedli nowe dowody na to, że procesy kosmiczne prowadzące do powstawania gwiazd mogą również tworzyć obiekty, które są tylko nieznacznie większe od Jowisza.

Jak powstają planety i gwiazdy?

Tradycyjnie uważa się, że planety tworzą się w dyskach protoplanetarnych wokół młodych gwiazd, gromadząc materiały z pyłowych i lodowych cząsteczek. Z czasem te cząsteczki tworzą planetozymale, które przekształcają się w planety. Z kolei gwiazdy powstają z gęstych obłoków gazu, zapadając się pod własnym ciśnieniem, co prowadzi do reakcji syntezujących wodór w hel. To wieloletni proces, trwający od kilku do kilkudziesięciu milionów lat.

Jednak to, co odkrył teleskop Webb, może zmienić nasze postrzeganie kosmosu. Obiekty, które zidentyfikowano, wykazują cechy planety, ale ich sposób powstawania przypomina proces formowania się gwiazd.

Astrofizyk Adam Langeveld z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa zwraca uwagę na znaczenie tych odkryć: "Nasze badania dają nową perspektywę na to, co stanowi tzw. granice formowania się gwiazd. Jeśli obiekt przypomina młodego Jowisza, możemy zastanawiać się, czy mógłby on stać się gwiazdą w odpowiednich warunkach?".

Niezwykłe obiekty w mgławicy NGC1333

Badacze odkryli te tajemnicze obiekty w mgławicy NGC1333, oddalonej od nas o około tysiąc lat świetlnych. Dane z teleskopu wskazują, że te gazowe olbrzymy są 5-10 razy masywniejsze od Jowisza. Są to jedne z najlżejszych obiektów, które prawdopodobnie powstały przy użyciu procesów dotychczas przypisywanych tylko gwiazdom.

Ray Jayawardhana, również z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, podkreśla: "Wykorzystaliśmy czułość teleskopu Webb do badania najmniejszych obiektów w młodej gromadzie gwiazd, co stawia fundamentalne pytanie w astronomii: jak lekkie obiekty mogą powstawać jak gwiazdy?". Wyniki pokazują, że mniejsze obiekty przypominają masą egzoplanety krążące wokół gwiazd.

Formowanie się planet a nowe możliwości

Badania pokazują, że obecne zjawiska formowania się mogą dawać różne wyniki uwzględniające różne procesy. Jayawardhana wskazuje, że obiekty o masie planetarnej mogą powstawać zarówno z zapadania się obłoków gazu jak i w dyskach uformowanych wokół młodych gwiazd.

Najbardziej intrygujące z tych obiektów mają masę równo piątki Jowiszy. Posiadających materiał pyłowy wokół siebie sugeruje, że mogły uformować się jak gwiazdy, co dodaje kolejny poziom skomplikowania w zrozumieniu kosmosu. “Te mniejsze obiekty mogą być potencjalnymi kandydatami do tworzenia własnych układów planetarnych, co wydaje się być nowym, fascynującym kierunkiem badań,” mówi Aleks Scholz z University of St Andrews.

Nowo odkryte obiekty mogą zatarć linię rozróżniającą planety od brązowych karłów, co skłania naukowców do dalszych badań tego zjawiska. Według szacunków, te obiekty mogą stanowić około 10% masy ciał niebieskich w badanej gromadzie gwiazd.

To zaskakujące odkrycie mogłoby nie tylko zmienić nasze podejście do struktur kosmicznych, ale też podważyć wiele dotychczasowych teorii. Kosmos wciąż skrywa wiele tajemnic, a każde nowe odkrycie może doprowadzić do rewolucji w naszym zrozumieniu Wszechświata.