Zaskakujący świat liczenia w królestwie zwierząt

Choć zwierzęta nie liczą jak ludzie, to ich zdolność do oceniania ilości jest niezwykle imponująca. Naukowcy określają to zjawisko jako „poczucie liczby” oraz „zmysł liczbowy”, który umożliwia im rozróżnianie ilości bez konieczności stosowania formalnego liczenia.

Jak zauważa Michael Beran, profesor psychologii na Uniwersytecie Stanowym Georgii, wiele gatunków, od owadów po ssaki, posiada tę umiejętność. Ta ewolucyjnie rozwinięta zdolność dała im przewagę w poszukiwaniu pożywienia oraz ocenie ryzyka.

Niezwykłe sposoby liczenia

Pszczoły miodne, na przykład, „zliczają” punkty orientacyjne w drodze do kwiatów. Pajęczaki Nephila clavipes prowadzą swego rodzaju ewidencję owadów, które złapały w sieci. Samce żab Túngara z kolei prowadzą dźwiękowe pojedynki, w których starają się przebić liczbę wydawanych dźwięków, co jest formą komunika-cyjnej strategii.

Strategia przetrwania: jak zwierzęta oceniają ryzyko

Lwice, przed dokonaniem ataku, słuchają ryku nadchodzących rywali, oceniając ich liczebność. Jeśli przeciwnik przewyższa je liczebnie, decydują się wycofać.

Jeszcze bardziej fascynujące są wrony siwe, które potrafią dokładnie określić liczbę skrzeczeń w odpowiedzi na bodźce audio-wizualne, potrafią rejestrować liczby od jednego do czterech.

Wzory i zasady liczenia w naturze

Zmysł liczbowy zwierząt opiera się na tzw. przybliżonym systemie liczbowym (ANS), który nie jest klasycznym liczeniem. Jak wyjaśnia neurobiolog Giorgio Vallortigara, neurony liczbowe odpowiedzialne za te umiejętności są obecne nawet u nowo wyklutych ptaków.

Wyjątki potrafiące liczyć jak ludzie

Chociaż większość zwierząt nie rozumie matematyki w ludzkim sensie, istnieją pewne wyjątki. Wśród nich papuga Alex oraz szympansice Sheba i Ai, które potrafiły zrozumieć pojęcia związane z liczbową wartością.

Eksperymenty matematyczne w świecie zwierząt

W ramach badań wykazano, że niektóre zwierzęta, jak pszczoły, potrafią stosować zasady dodawania i odejmowania. Po odpowiednim przeszkoleniu, są w stanie rozpoznać symbole i kolory przypisane do tych działań.

Jak mówi Beran, przyczyną tego może być kreatywna konstrukcja eksperymentów, które odkryły, że niektóre zwierzęta mogą rozwiązywać zadania związane z mnożeniem i dzieleniem.

Matematyczne limity świata zwierząt

Pomimo oszałamiających odkryć, ograniczenia umiejętności matematycznych zwierząt są wyraźne. Zdolność do rozwiązywania bardziej skomplikowanych równań, jak te stosowane w algebrze, przekracza ich możliwości.

Vallortigara zauważa także, że formalna arytmetyka to nowy wynalazek w kulturze, a wiele tradycyjnych społeczności korzysta z systemu ANS do oceny ilości.

Podsumowanie: Zmysł liczbowy w przetrwaniu

Formalnie rzecz biorąc, zwierzęta nie „robią” matematyki w ludzkim rozumieniu, ale ich umiejętność szacowania ilości i podejmowania właściwych decyzji jest kluczowa dla przetrwania. W świecie natury każda jednostka ma znaczenie, a zmysł liczbowy okazuje się nieoceniony w walce o życie.