Granice wracają

Jeszcze kilka lat temu Europa bez granic wydawała się świętym graalem integracji. Wolność podróżowania była nie tylko fundamentem jednolitego rynku, ale także symbolem zaufania między krajami członkowskimi. Dziś te ideały stają pod dużym znakiem zapytania. Granice znów się pojawiają, a marzenia o ich całkowitym zniesieniu przestają być aktualne.

Migracja jako przełomowy moment

Od 2015 roku masowy napływ migrantów z Bliskiego Wschodu wyraźnie zmienił oblicze polityki europejskiej. Uchodźcy z Syrii i innych krajów wzburzyli polityczne wody, podzielając społeczeństwa i zaostrzając debaty publiczne. Granice, które miały być otwarte, stały się miejscem napięć i konfliktów.

Brexit: granice odzyskane?

Brexit w 2016 roku był odpowiedzią na rosnące obawy Brytyjczyków związane z migracją. Wzrost liczby imigrantów z Europy Środkowo-Wschodniej był postrzegany jako utrata kontroli. Dla wielu wyborców referendum to była nie tylko kwestia pozostania w UE, ale także okazja do odzyskania granic i tożsamości narodowej.

Pandemia jako pretekst do zamknięcia granic

W 2020 roku pandemia koronawirusa zamknęła granice w niespotykanym dotąd dla Schengen stylu. Było to ostrzeżenie, że system, który wydawał się nienaruszalny, może być w każdej chwili ograniczony. Z dnia na dzień wolność przemieszczania stała się przywilejem, o który trzeba walczyć.

Hybrydowa wojna z Rosją

Obecnie Europa musi zmierzyć się z nową falą migracji, która jest wynikiem manipulacji politycznej, w tym działań Białorusi wspieranej przez Rosję. Kraj ten wykorzystuje imigrantów jako narzędzie destabilizacji, co zmusza Polskę, Litwę i Łotwę do zaostrzania granic.

Podróże jak za dawnych lat?

Nie sposób nie zauważyć, że podróżowanie w Europie upodabnia się do sytuacji sprzed rozszerzenia UE w 2004 roku. Kontrole graniczne powracają, a podróżni znów muszą być gotowi na pytania o cel i trasę podróży.

Zagrożenie dla Unii Europejskiej

Nowe realia stawiają pod znakiem zapytania, czy Unia będzie w stanie utrzymać wspólny system graniczny, kiedy każdy kraj będzie działał według własnych zasad bezpieczeństwa. Co więcej, obawy przed destabilizacją rynku pracy i wolnego handlu mogą skłonić do jeszcze większych ograniczeń w swobodnym przepływie ludzi.

Czy Schengen przetrwa?

Schengen, jedno z najważniejszych osiągnięć europejskiej integracji, stoi na krawędzi rewizji. Wzrost wymogów bezpieczeństwa oraz nasilające się obawy geopolityczne mogą skutkować tym, że strefa Schengen zostanie zmodyfikowana w obszarze, który kiedyś był symbolem jedności i swobody.