Z najnowszego raportu Mario Draghiego, byłego premiera Włoch i prezesa Europejskiego Banku Centralnego, wynika alarmująca sytuacja gospodarcza Europy. Dokument, analizujący nadchodzące wyzwania, wskazuje na trzy główne filary, które mogą wzmocnić kontynent w najbliższych latach: dekarbonizację, innowacje oraz rozwiniętą obronność. Draghiego określa sytuację Europy jako "egzystencjalne wyzwanie".

Jak podkreśla, Europa stanęła w miejscu, a przepaść między Unią Europejską, USA i Chinami wykazuje coraz większe różnice, zwłaszcza w konkurencyjności. Z czasów 50 lat nie powstała ani jedna firma w UE, której kapitalizacja rynkowa przekraczałaby 100 miliardów euro. W porównaniu, w tym samym okresie w Stanach Zjednoczonych powstały aż sześć firm o wartości przekraczającej 1 bilion euro.

Draghiego wskazuje również na kilka kluczowych problemów: nieefektywne prawo, które powstrzymuje rozwój europejskich startupów, oraz dominację amerykańskiego rynku, na który przenoszą się europejskie innowacje. Niemal 30% „jednorożców” (startupów wartym ponad 1 miliard dolarów) prowadzi działalność poza UE, głównie w USA.

Przyczynić do tego ma także katastrofalny stan demograficzny. Ubytki w sile roboczej mogą wynosić około 2 milionów rocznie do 2040 roku, co stwarza poważne zagrożenie dla europejskiej gospodarki.

Jednak jest nadzieja. O ile Europa skoordynuje swoje polityki dotyczące dekarbonizacji i innowacji, można będzie przekształcić wyzwania w szanse. Draghiego sugeruje reformy rynku energii oraz konieczność większego wsparcia dla branż sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi, takich jak technologie czyste i elektryczne pojazdy.

Z perspektywy Polski, nadchodzące wydarzenia mogą być kluczowe. Nowa kadencja Komisji Europejskiej, w której kluczową rolę odegrają polscy politycy, ma potencjał do kształtowania przyszłości Unii. Polskim komisarzem ds. budżetu został Piotr Serafin, bliski współpracownik Donalda Tuska, który będzie musiał zmierzyć się z nowym modelem finansowania zaproponowanym przez Draghiego. Warto zauważyć, że raport wskazuje na potrzebę corocznych inwestycji w wysokości 800 miliardów euro, co jest wyzwaniem porównywalnym do planów Marshalla.

Nadchodząca prezydencja Polski w Radzie UE w 2025 roku może być doskonałą okazją, aby podnieść te ważne tematy. Eksperci zarzucają European Union brak odpowiedniej reakcji na kryzys energetyczny po inwazji Rosji na Ukrainę, co wymaga natychmiastowych działań. To, jak Polska zareaguje na raport Draghiego będzie miało wpływ na przyszłość nie tylko polskiej, ale także europejskiej gospodarki.

Jeśli UE chce odzyskać konkurencyjność, musi wyjść z kryzysu i zaadresować te kluczowe wyzwania już teraz, zanim będzie za późno na jakiekolwiek zmiany.