Z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli (NIK) wynika, że Polska zmaga się z poważną luką w przychodach budżetowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), która może wynosić od 18,2 do 49,8 miliarda złotych. To alarmująca kwota, która wskazuje na istotne problemy w polskim systemie podatkowym.

Z danych NIK wynika, że Ministerstwo Finansów nie przeprowadziło dokładnych analiz dotyczących struktury luki CIT, a tym bardziej nie uwzględniło działalności zagranicznych podatników. NIK zwróciła również uwagę na niewystarczający nadzór Krajowej Administracji Skarbowej nad rozliczeniami podatników CIT obsługiwanych przez niewyspecjalizowane urzędy skarbowe.

Kontrola przeprowadzona przez NIK ujawniła, że naczelników tych urzędów nie egzekwowali podstawowych obowiązków od podatników, co stwarza wysokie ryzyko wystąpienia nieprawidłowości. Zaskakujące jest też stwierdzenie, że wiele z małych firm, które wykazują niepokojące tendencje w przestrzeganiu przepisów podatkowych, pozostaje bez odpowiedniego nadzoru.

Z raportu wynika, że w kraju zarejestrowano 58,3 tys. brakujących zgłoszeń NIP-8, co uwidacznia poważne zaniechania w obszarze identyfikacji firm. NIK zwraca uwagę, że te luki wpływają negatywnie na wiarygodność danych w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Wydaje się, że walka z nieprawidłowościami w sektorze CIT jest daleka od spełnienia.

NIK znalazła też szokujące informacje na temat niezłożonych zeznań podatkowych – aż 1,25 miliona za lata 2017-2022, z czego w województwie mazowieckim zanotowano najwięcej, bo 447,5 tys. niewłaściwie złożonych sprawozdań.

Niepokojący jest także fakt, że wiele urzędów skarbowych nie prowadziło skutecznych działań kontrolnych w CIT. Na 1 tys. podatników CIT przypadały zaledwie dwie kontrole, co jest dowodem na niewystarczające przygotowanie kadrowe i organizacyjne urzędów do wypełniania swoich obowiązków.

Potwierdzono także, że liczba podatników CIT w Polsce znacznie wzrosła – z 851 tys. w 2021 roku do ponad miliona w 2023 roku. To wzrost o 30% w liczbie spółek prawa handlowego.

Nad wszystkim czuwa Ministerstwo Finansów oraz Szef Krajowej Administracji Skarbowej, którzy powinni podjąć natychmiastowe kroki w celu poprawy sytuacji. NIK wezwał do rewizji przepisów dotyczących rejestracji podatników oraz zapewnienia lepszego nadzoru nad działalnością urzędów skarbowych.

Czy rząd podejmie skuteczne działania, aby zlikwidować tę ogromną lukę w systemie podatkowym? Oczekujemy, że ministrowie finansów i KAS skonfrontują się z tym problemem i wprowadzą potrzebne zmiany, zanim będzie za późno. Czas na konkretną reformę!