25 miliardów z KPO - na co pójdą pieniądze?

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności ma wkrótce otrzymać 25 miliardów złotych z Krajowego Planu Odbudowy. Te ogromne środki będą przeznaczone na budowę schronów, rozwój przemysłu obronnego, cyberbezpieczeństwo oraz infrastrukturę do podwójnego zastosowania. Jednak wielu ekspertów ostrzega, że projekt może zakończyć się katastrofą.

Brak przejrzystości budzi obawy

Jednym z kluczowych problemów, jakie sygnalizują organizacje przedsiębiorców, jest niedostateczna przejrzystość zasad przydzielania funduszy. Witold Michałek z Business Centre Club zauważa, że w komitecie inwestycyjnym mają zasiadać osoby kreatywnie związane z rządem, co może wpłynąć negatywnie na całe przedsięwzięcie.

Duże firmy faworyzowane, MŚP w trudnej sytuacji

Konfederacja Lewiatan również krytycznie ocenia projekt, wskazując, że ustawa faworyzuje większe przedsiębiorstwa. Mniejsze firmy mogą zostać zepchnięte do roli podwykonawców, co stanowi poważne zagrożenie dla stabilności sektora MŚP. Agnieszka Lewandowska zauważa, że środkowe produkty obronne mogą pozostać niesprzedawalne, co dodatkowo zwiększa ryzyko.

Eksperci apelują o zmiany

Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP, wskazuje na potrzebę dostępu do gwarancji oraz poręczeń Skarbu Państwa, co mogłoby pomóc firmom w pozyskiwaniu dodatkowego finansowania. Podkreśla także znaczenie zawierania umów zapewniających odbiór produkcji, co jest kluczowe dla sukcesu programu.

Niedoprecyzowane zasady mogą prowadzić do nadużyć

Brak jasnych zasad dotyczących umarzania pożyczek oraz procesu wyjścia BGK z inwestycji może prowadzić do "urzędniczej uznaniowości", co już dostrzegliśmy w przeszłości w kontekście funduszy dla branży HoReCa. Podejrzane wydatki, takie jak przeznaczenie środków na jachty, wywołały już kontrowersje i skłoniły Ministerstwo do rozpoczęcia kontroli.

Czy konsultacje naprawdę są zbędne?

Pomimo apeli ze strony sektora biznesowego o szerokie konsultacje, Ministerstwo Funduszy odpowiada, że strategia inwestycyjna będzie jedynie dokumentem technicznym. Projekt ustawy ma trafić do Rady Ministrów we wrześniu, a program ma ruszyć w 2026 roku. Wsparcie ma przyjąć formę pożyczek oraz inwestycji kapitałowych w prywatne przedsiębiorstwa.

Co dalej z Krajowym Planem Odbudowy?

Obawy środowiska biznesowego są uzasadnione, a brak przejrzystości oraz możliwości politycznych wpływów mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji. Czy rząd zareaguje na krytykę, zanim będzie za późno? Czas pokaże, ale jedno jest pewne - sytuacja wymaga natychmiastowego, zdecydowanego działania.