Syndrom starszej siostry: Czy pierworodne dziewczynki naprawdę mają pod górkę?
2024-10-06
Autor: Magdalena
Naukowcy społeczni od lat badają fenomen przypisywania cech osobowości według grup demograficznych, takich jak pokolenia i kolejność urodzenia. Badania potwierdzają, że starsze siostry rzeczywiście spędzają więcej czasu przy pracach domowych i często są odpowiedzialne za opiekę nad młodszym rodzeństwem. Historia tego syndromu, znanego jako syndrom starszej siostry, może być zaskakującym zjawiskiem, które zaczyna się już w łonie matki.
Według przeprowadzonej ankiety wśród prawie 2000 amerykańskich rodziców, połowa przyznała, że w trudnym okresie pandemii COVID-19 polegała na swoich starszych dzieciach w zakresie opieki nad młodszymi. Nie jest tajemnicą, że w wielu rodzinach to dziewczynki pełnią tę rolę znacznie częściej niż chłopcy. Prof. Molly Fox z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles badała ten temat głębiej, podkreślając, że starsze siostry są nie tylko pomocnikami, ale często stają się głównymi osobami odpowiedzialnymi za młodsze dzieci w rodzinach.
Zaskakujące odkrycia wskazują, że pierworodne dziewczynki mogą wykazywać oznaki przyspieszonego dojrzewania, szczególnie w obliczu stresujących sytuacji rodzinnych. Badania wykazały, że matki, zgłaszające cierpienie psychiczne w czasie ciąży, mogą wpływać na rozwój nadnerczy u swoich najstarszych córek, co skutkuje wcześniejszym dojrzewaniem i większym przygotowaniem do pełnienia ról opiekuńczych.
Co więcej, różnic w tym obszarze nie zaobserwowano w przypadku synów lub młodszych córek, co sugeruje, że fenomen ten może być specyficzny dla płci. W krajach rozwijających się posiadanie starszej siostry może wręcz przyczynić się do lepszego rozwoju młodszego rodzeństwa. Badania w Kenii wykazały, że dzieci mające starszą siostrę osiągały lepsze wyniki w zakresie rozwoju słownictwa i umiejętności motorycznych.
Te odkrycia budzą pytania o przyszłość pierworodnych córek, które nie tylko mają do udźwignięcia odpowiedzialność w rodzinach, ale również o potencjalnych reperkusjach emocjonalnych i psychicznych związanych z tą rolą. Krytycy wskazują, że syndrom starszej siostry może prowadzić do tak zwanej „parentyfikacji”, w której dzieci są zmuszone do zbyt wczesnego przejmowania obowiązków dorosłych.
Z kolei badania przeprowadzone w 2014 roku sugerują, że mimo trudności, starsze siostry osiągają większe sukcesy w karierze i w życiu niż ich młodsze rodzeństwo. To dlatego, że mikrodynamika w rodzinach sprzyja rozwojowi empatii i umiejętności interpersonalnych.
Podsumowując, istnieje wiele złożonych mechanizmów związanych z syndromem starszej siostry. Wydaje się, że korzystne aspekty, takie jak ambicja i poczucie odpowiedzialności, mogą iść w parze z wyzwaniami związanymi z zaspokajaniem potrzeb rodziny. Kluczem do sukcesu jest znalezienie równowagi między wsparciem starszych córek a umożliwieniem im korzystania z własnych doświadczeń rozwojowych. W obliczu zmieniającej się rzeczywistości społecznej, rola starszych sióstr może wymagać przemyślanej adaptacji, aby uniknąć obciążenia ich nadmiernymi obowiązkami.