Świat

Zdj19cie, które napisało historię: Kontrowersje wokł autora

2025-05-17

Autor: Agnieszka

Ikoniczna fotografia, która wstrząsnęła światem

Fotografia "Terror wojny" zdobyła Nagrodę Pulitzera oraz miano World Press Photo w 1973 roku. Ten obraz stał się symbolem brutalności wojny w Wietnamie, ukazując dziewczynkę, Phan Thi Kim Phac, cierpiącą po dramatycznym ataku z wykorzystaniem napalmu. Przez długie lata powszechnie uważano, że zdjęcie zostało wykonane przez Nicka Ut, dziennikarza Associated Press, który również pomógł rannej dziewczynce w dotarciu do szpitala.

Film, który zmienia wszystko

W styczniu 2025 roku podczas Festiwalu Filmowego w Sundance zaprezentowano dokument "The Stringer", który stawia pod znakiem zapytania prawdziwą autorstwo słynnego zdjęcia. Film sugeruje, że Nick Ut mógł zostać obdarzony zasługą za fotografie w wyniku manipulacji redakcyjnych. Według twórców, ówczesny dyrektor AP, Horst Faas, miał nakazać zmianę podpisu zdjęcia, które pierwotnie przypisane było innemu fotoreporterowi, Nguyenowi Thnh Nghe.

Nowe śledztwo w sprawie autorskich praw

World Press Photo zainicjowało wewnętrzne dochodzenie, analizując miejsca wykonania zdjęć oraz techniczne aspekty, takie jak typ aparatu i kąt ujęcia. Wyniki dochodzenia pokazują, że to nie Nick Ut, lecz jeden z lokalnych fotografów mógł zająć idealną pozycję do wykonania kultowego ujęcia. Choć autentyczność zdjęcia nie budzi wątpliwości, organizacja postanowiła wstrzymać przypisanie autorstwa aż do wyjaśnienia sprawy. Dyrektorka World Press Photo, Joumana El Zein Khoury, zapewnia, że nagroda nie została odebrana, ale nazwisko autora pozostaje zawieszone.

Reakcje agencji i kształt przyszłości

Agencja Associated Press wciąż przypisuje zdjęcie Nickowi Ut i broni jego autorstwa. Sam fotograf usiłował zablokować emisję dokumentu, który kwestionuje jego osiągnięcia. Tymczasem Kim Phc, bohaterka zdjęcia, lata później stała się ambasadorką pokoju UNESCO oraz aktywistką na rzecz pokoju. Dla niej to zdjęcie jest nie tylko symbolem, ale osobistą traumą, która na zawsze wpłynęła na jej życie.

Granica pomiędzy prawdą a interpretacją

W dzisiejszych czasach, gdy każda informacja może być podważona, a każda fotografia analizowana z bliska, przypadek zdjęcia z Trang Bang przypomina o tym, jak cienka jest granica między dokumentowaniem a interpretowaniem rzeczywistości. W fotoreportażu nie wystarczy prawda obrazu — istotna jest również prawda dotycząca jego twórcy. To pytanie o odpowiedzialność nie tylko za historię, ale i za osobę, która ją opowiada. Może nadszedł czas, by nawet legendy zostały poddane ponownej weryfikacji, bo prawdziwe zrozumienie nie może opierać się na domysłach.