W sercu stolicy Kraju Basków, Bilbao, otwarto nowy sklep, który wywołuje ogromne kontrowersje. Jest to inicjatywa kolektywu Sare, organizacji walczącej o prawa więźniów związanych z terrorystyczną grupą ETA, która przez lata prowadziła zbrojny konflikt w Hiszpanii. Celem sklepu jest wsparcie rodzin więźniów ETA, w tym poprawa warunków ich życia oraz walka o zakończenie polityki rozproszenia skazanych po całej Hiszpanii.

Kolektyw Sare, znany z organizacji masowych demonstracji i protestów, zwraca uwagę na trudną sytuację osób osadzonych oraz ich bliskich. Słowo „etxera”, co w języku baskijskim oznacza „do domu”, stało się ich głównym hasłem, symbolizującym pragnienie powrotu więźniów do swoich rodzin.

W połowie października tego roku, hiszpański Kongres Deputowanych, mimo sprzeciwu Senatu, przyjął kontrowersyjne przepisy, które mogą przyspieszyć zwolnienia więźniów. Zgodnie z nowymi regulacjami, skazani za przynależność do ETA, którzy odbyli swoje kary w krajach UE, mogą mieć możliwość wcześniejszego wyjścia na wolność.

Zjawisko ETA wciąż ma wpływ na hiszpańską politykę. W czasie ostatnich wyborów regionalnych w maju 2023 roku, baskijska partia EH Bildu wprowadziła na swoje listy polityczne osoby skazane za przynależność do ETA, w tym kilku za morderstwo. Takie decyzje budzą ogromne kontrowersje i opór wokół pamięci ofiar terrorystycznych ataków.

ETA, czyli Euskadi Ta Askatasuna, powstała w 1959 roku w celu uzyskania niepodległości Kraju Basków. Organizacja jest odpowiedzialna za liczne ataki terrorystyczne, w tym zabójstwo premiera Luisa Carrero Blanco w 1973 roku. Ostatecznie w 2017 roku ETA ogłosiła zakończenie działania i w 2018 roku samorozwiązała się, jednak pamięć o jej czynach wciąż budzi emocje w społeczeństwie.

Aktualne dane Stowarzyszenia Ofiar Terroryzmu wskazują, że od 2019 roku hiszpańskie sądy zgodziły się na warunkowe zwolnienie 38 członków ETA, co stanowi kolejny element kontrowersyjnej debaty na temat sprawiedliwości i pokuty w Hiszpanii. Społeczeństwo jest podzielone - niektórzy wspierają prawa więźniów i ich reintegrację, inni uważają, że nie zasługują oni na łaskę.

Czy nowy sklep przyczyni się do załagodzenia konfliktów, czy może pogłębić istniejące podziały? To pytanie, które coraz częściej stawiają sobie mieszkańcy Hiszpanii.