Od początku przyszłego roku ma ponownie ruszyć program dopłat do kredytów hipotecznych - "Kredyt na start" - czytamy w dzienniku. Jak twierdzą autorzy tekstu, skuteczność takich programów w zwiększaniu dostępności mieszkań zależy przede wszystkim od tego, w jakim stopniu dopłaty przekładają się na pobudzenie aktywności firm budowlanych, a w jakim na wzrost cen.

Subsydiowanie kredytów może przybierać dwie formy: dopłatę do wkładu własnego oraz dopłatę do raty kredytu. W jednym i drugim przypadku ekonomiczne skutki są podobne - zwiększają popyt na nieruchomości - podaje "PB". Przytacza przy tym przykłady z kilku krajów, w których testowano takie rozwiązania.

Np. brytyjski program "Help to Buy" składał się z kilku komponentów, a jednym z nich były pomocnicze kredyty państwowe na zakup nieruchomości. Gospodarstwo domowe mogło uzyskać dofinansowanie w postaci nieoprocentowanego kredytu, co zmniejszało wymagania co do wkładu własnego oraz zmniejszało dopłaty przez pierwsze lata spłacania kredytu.

Wzrost cen mieszkań w Londynie

Okazuje się, że na pograniczu metropolii Londynu jedynym skutkiem był wzrost cen, a aktywność budowlana nie zmieniła się w istotnym stopniu. Z kolei na pograniczu Anglii i Walii, gdzie po wprowadzeniu programu ceny nie uległy istotnej zmianie, wzrosła aktywność budowlana.

Różnice między tymi regionami tłumaczy się elastycznością podaży nieruchomości. Ze względu na regulacje oraz ograniczoną podaż ziemi w Londynie bardzo trudno rozpocząć nowe projekty budowlane, ale problem ten nie dotyczy wiejskich zazwyczaj terenów pogranicza Anglii i Walii. Podobne zależności zaobserwowano także w innych krajach.

W Polsce program „Kredyt na start” ma na celu nie tylko wsparcie rodzin w zakupie pierwszego mieszkania, ale także ożywienie rynku nieruchomości w mniejszych miastach i na wsiach. Eksperci zwracają uwagę, że ogromne znaczenie będzie miało tutaj również poprawienie infrastruktury oraz uproszczenie procedur budowlanych, aby faktycznie zwiększyć podaż mieszkań. W szczególności należy zwrócić uwagę na potencjał technologii budownictwa zrównoważonego, która może stanowić ważne wsparcie dla długofalowego rozwoju rynku nieruchomości w Polsce.

Chociaż na pierwszy rzut oka subsydiowanie kredytów hipotecznych wydaje się dobrym rozwiązaniem, doświadczenia międzynarodowe pokazują, że bez odpowiednich reform w sektorze budownictwa, takie programy mogą prowadzić jedynie do wzrostu cen nieruchomości, a nie do realnego zwiększenia ich dostępności.

Dodatkowo, programy tego typu powinny być wspierane politykami szkoleniowymi dla deweloperów i inwestorów, aby mogli oni lepiej dostosować się do nowych warunków rynkowych i wykorzystywać dostępne technologie budowy zrównoważonej. W ten sposób można będzie lepiej zrozumieć i wykorzystać pełen potencjał programów subsydiowania kredytów, aby rzeczywiście przyczyniły się do poprawy sytuacji mieszkaniowej w kraju.