Konsumenci, którzy spłacili swoje kredyty hipoteczne przed terminem, mogą teraz mieć szansę na częściowy zwrot prowizji, nawet jeżeli została ona zapłacona jednorazowo przy zawarciu umowy! To zdumiewające odkrycie pochodzi z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w kontekście sprawy polskiej konsumentki, która spłaciła kredyt już 19 miesięcy po jego zaciągnięciu, mimo że umowa przewidywała aż 30-letni okres kredytowania. Kobieta wystąpiła do banku o zwrot prowizji proporcjonalnie do niewykorzystanego czasu trwania umowy, jednak bank odmówił odpowiedzi.

Sąd, który rozpatrywał sprawę, miał wątpliwości co do interpretacji przepisów dotyczących umów kredytowych, szczególnie w zakresie zwrotu prowizji w sytuacji wcześniejszej spłaty. Z tego powodu zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem, czy bank ma obowiązek dokonać częściowego zwrotu prowizji w przypadku przedterminowej spłaty. Spór koncentrował się na tym, czy bank dostarczył klientce odpowiednie informacje o związku prowizji z czasem trwania umowy.

TSUE wyjaśnia: kredytodawcy muszą informować

Trybunał przypomniał, że zgodnie z prawem unijnym, przed zawarciem umowy kredytodawca jest zobowiązany do dostarczenia konsumentowi jasnych informacji dotyczących kosztów kredytu, obejmujących zarówno opłaty jednorazowe, jak i powtarzalne. W przypadku, gdy takie informacje nie zostały dostarczone, prowizja powinna być traktowana jako związana z długością trwania umowy. To oznacza, że w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu, prowizja może być przedmiotem częściowego zwrotu.

W omawianym przypadku bank nie przekazał konsumentce pełnych informacji na temat charakterystyki prowizji, co zgodnie z orzeczeniem Trybunału, może skutkować uznaniem tej prowizji za koszt, który powinien zostać proporcjonalnie obniżony. Trybunał zaznaczył, że konsument nie może ponosić negatywnych konsekwencji wynikających z braku informacji, które bank miał obowiązek dostarczyć.

Co więcej, Trybunał podkreślił, że prawo unijne nie wymaga stosowania jednej, konkretnej metody obliczania kwoty zwrotu. Sąd krajowy zajmujący się sprawą powinien wybrać taką metodę, która zapewni wysoki poziom ochrony konsumentów. Oznacza to, że polski wymiar sprawiedliwości będzie musiał indywidualnie rozpatrywać przypadki osób, które dokonały przedterminowej spłaty kredytu.

Implikacje dla rynku kredytowego

Wyrok Trybunału może mieć daleko idące konsekwencje dla polskiego rynku kredytowego. Wiele osób, które spłaciły swoje kredyty hipoteczne wcześniej, będzie teraz mogło wystąpić o zwrot części prowizji, szczególnie jeśli nie otrzymały od banków pełnych informacji na temat zasad naliczania opłat. To ważny krok na rzecz większej transparentności i praw konsumentów.

Dla banków wyrok oznacza konieczność zapewnienia większej jawności oraz dokładniejszych informacji o wszelkich kosztach związanych z kredytem, aby uniknąć przyszłych roszczeń. Jak podaje Santander Bank Polska, instytucje finansowe będą musiały dostosować swoje procedury informacyjne, aby spełnić wymogi wynikające z orzeczenia TSUE.

To niezwykle ważna kwestia, zwłaszcza w kontekście rosnącej liczby kredytobiorców w Polsce, którzy byli nieświadomi swoich praw. Sytuacja ta stawia na nowo pytania o sposób informowania klientów o kosztach kredytów hipotecznych. Czy Polacy są gotowi walczyć o swoje prawa? Czas pokaże!